Từ điển Hán Nôm Việt - Tự học tiếng Trung

ⓘ Xem hướng dẫn sử dụng.

經 - kinh

不經 bất kinh

Từ điển trích dẫn

1. Không hợp thường quy, không hợp phép thường.
2. Trái lẽ thường, gần như hoang đản. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Giá khiếu tố nữ nhi đường, nãi thị ngoại quốc chi chủng, tục truyền xuất Nữ Nhi quốc, cố hoa tối phồn thịnh, diệc hoang đường bất kinh chi thuyết nhĩ" 這叫做女兒棠, 乃是外國之種, 俗傳出女兒國, 故花最繁盛, 亦荒唐不經之說耳 (Đệ thập thất hồi) Hoa này gọi là "nữ nhi đường", lấy giống ở nước ngoài. Tục truyền giống này ở nước Nữ Nhi. Bên ấy có rất nhiều, nhưng cũng là lời hoang đường trái lẽ thường không tin được.
3. Không có căn cứ, không thấy trong sách vở kinh điển. ◇ Hán Thư 漢書: "Đường, Ngu dĩ tiền tuy hữu di văn, kì ngữ bất kinh, cố ngôn Hoàng Đế, Chuyên Húc chi sự vị khả minh dã" 唐, 虞以前雖有遺文, 其語不經, 故言黃帝, 顓頊之事未可明也 (Tư Mã Thiên truyện 司馬遷傳) Từ nhà Đường, Ngu trở về trước dù có văn tự để lại, nhưng những lời ấy không thấy trong kinh điển, cho nên những việc nói về Hoàng Đế, Chuyên Húc chưa có thể làm cho sáng tỏ vậy.
4. Không khỏi, không ngăn được, bất cấm.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trái lẽ thường — Tội lỗi lạ lùng.

▸ Từng từ: 不經

亂經 loạn kinh

亂經

loạn kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Kinh nguyệt hàng tháng của phụ nữ rối loạn, không đều đặn.

▸ Từng từ: 亂經

五經 ngũ kinh

五經

ngũ kinh

Từ điển trích dẫn

1. Năm bộ sách trọng yếu trong Nho giáo là: kinh Dịch, kinh Thư, kinh Thi, kinh Lễ và kinh Xuân Thu 易, 書, 詩, 禮, 春秋.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Năm bộ sách quan trọng của Nho giáo, gồm kinh Thi, kinh Thư, kinh Dịch, kinh Lễ và kinh Xuân Thu.

▸ Từng từ: 五經

佛經 phật kinh

佛經

phật kinh

Từ điển trích dẫn

1. Kinh điển Phật giáo, bao quát "kinh" 經, "luật" 律, "luận" 論.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sách vở chứa đựng giáo lí nhà Phật.

▸ Từng từ: 佛經

六經 lục kinh

六經

lục kinh

Từ điển trích dẫn

1. Sáu sách cổ của Trung Hoa, gồm: Thi, Thư, Lễ, Nhạc, Dịch, Xuân Thu (詩, 書, 禮, 樂, 易, 春秋).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sáu cuốn sách cổ của Trung Hoa, gồm kinh Thi, kinh Thư, kinh Dịch, kinh Lễ, kinh Nhạc và kinh Xuân Thu. Khi nói Ngũ kinh tức là không kể kinh Nhạc .

▸ Từng từ: 六經

動經 động kinh

動經

động kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên bệnh, con bệnh giật tay chân.

▸ Từng từ: 動經

反經 phản kinh

反經

phản kinh

Từ điển trích dẫn

1. Trái với đạo thường.
2. Khôi phục đạo thường, quay về với lẽ thường. ◇ Mạnh Tử 孟子: "Quân tử phản kinh nhi dĩ hĩ, kinh chánh tắc thứ dân hưng, thứ dân hưng tư vô tà thắc hĩ" 君子反經而已矣, 經正則庶民興, 庶民興斯無邪慝矣 (Tận tâm hạ 盡心下).
3. Không hợp với kinh điển nhà nho.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trái với lẽ thường.

▸ Từng từ: 反經

唸經 niệm kinh

唸經

niệm kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đọc ngân nga lời cầu nguyện. Như Tụng kinh.

▸ Từng từ: 唸經

執經 chấp kinh

執經

chấp kinh

Từ điển trích dẫn

1. Cắp sách theo thầy thụ nghiệp. ◇ Hán Thư 漢書: "Định Quốc nãi nghênh sư học "Xuân Thu", thân chấp kinh, bắc diện bị đệ tử lễ" 定國乃迎師學春秋, 身執經, 北面備弟子禮 (Vu Định Quốc truyện 于定國傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Giữ đạo thường.

▸ Từng từ: 執經

專經 chuyên kinh

專經

chuyên kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chăm chỉ về việc sách vở, học tập.

▸ Từng từ: 專經

已經 dĩ kinh

已經

dĩ kinh

phồn thể

Từ điển phổ thông

đã, rồi

Từ điển trích dẫn

1. Đã, rồi. ◎ Như: "giá kiện sự tình dĩ kinh bạn thỏa liễu" 這件事情已經辦妥了 việc này đã làm xong xuôi rồi.

▸ Từng từ: 已經

常經 thường kinh

常經

thường kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cách đối xử luôn phải theo. Truyện Hoa Tiên : » Tưởng rằng trong đạo thường kinh «.

▸ Từng từ: 常經

擬經 nghĩ kinh

擬經

nghĩ kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bắt chước chữ nghĩa văn chương trong sách vở xưa.

▸ Từng từ: 擬經

明經 minh kinh

明經

minh kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hiểu rõ nghĩa sách — Tên một khoa thi bất thường của đời Hậu Lê, để chọn người học rộng ra giúp nước, trong khi chờ đợi tổ chức các kì thi Hương thi Hội thường xuyên.

▸ Từng từ: 明經

曾經 tằng kinh

曾經

tằng kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đã từng trải qua.

▸ Từng từ: 曾經

月經 nguyệt kinh

月經

nguyệt kinh

Từ điển trích dẫn

1. Kinh nguyệt đàn bà. § Cũng gọi là: "nguyệt tín" 月信, "nguyệt sự" 月事.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sự trải qua hàng tháng, chỉ sự thấy tháng của đàn bà con gái.

▸ Từng từ: 月經

業經 nghiệp kinh

業經

nghiệp kinh

phồn thể

Từ điển phổ thông

đã, rồi, đã qua

▸ Từng từ: 業經

武經 vũ kinh

武經

vũ kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sách vở dạy về võ nghệ và việc quân sự.

▸ Từng từ: 武經

治經 trị kinh

治經

trị kinh

Từ điển trích dẫn

1. Nghiên cứu kinh học. § Xem thêm: "kinh học" 經學. ◇ Tô Thức 蘇軾: "Trị kinh độc truyện ư gia học, Vi văn bất nguyện ư thế tri" 治經獨傳於家學, 為文不願於世知 (Tạ Chế Khoa Khải 謝制科啟).

▸ Từng từ: 治經

真經 chân kinh

真經

chân kinh

Từ điển trích dẫn

1. Kinh sách của đạo gia. § "Đường Huyền Tông" 唐玄宗 gọi các trứ tác của "Trang Tử" 莊子, "Liệt Tử" 列子 và "Canh Tang Tử" 庚桑子 là "chân kinh" 真經.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên gọi loại sách của các đạo gia thời xưa — Loại kinh sách thứ thật, không phải giả tạo.

▸ Từng từ: 真經

祕經 bí kinh

祕經

bí kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sách bói toán.

▸ Từng từ: 祕經

神經 thần kinh

神經

thần kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tiếng chỉ bộ não, cơ quan chủ về các hoạt động vô hình trong con người.

▸ Từng từ: 神經

經久 kinh cửu

經久

kinh cửu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trải qua một thời gian đã lâu.

▸ Từng từ: 經久

經傳 kinh truyện

經傳

kinh truyện

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sách vở xưa gọi là Kinh, phần giảng nghĩa sách gọi là Truyện. Ngày nay chỉ chung sách vở xưa.

▸ Từng từ: 經傳

經典 kinh điển

經典

kinh điển

Từ điển trích dẫn

1. Kinh thư. ◇ Tấn Thư 晉書: "Mỗi đại sự cập nghi nghị, triếp tham dĩ kinh điển xử quyết, đa giai thi hành" 每大事及疑議, 輒參以經典處決, 多皆施行 (Lí Trọng truyện 李重傳).
2. Điển tịch tông giáo. ◇ Bạch Cư Dị 白居易: "Phật niết bàn hậu, thế giới không hư, duy thị kinh điển, dữ chúng sanh câu" 佛涅槃後, 世界空虛, 惟是經典, 與眾生俱 (Tô Châu Trùng Nguyên tự Pháp Hoa viện thạch bích kinh bi văn 蘇州重元寺法華院石壁經碑文).
3. Hình dung chế tác hay đẹp, có thể lưu truyền lâu dài, trở thành khuôn mẫu cho đời sau. ◎ Như: "kinh điển văn học tác phẩm" 經典文學作品.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung sách vở do các bậc thánh hiền trước tác và sách vở ghi chép sự việc, luật lệ thời xưa.

▸ Từng từ: 經典

經國 kinh quốc

經國

kinh quốc

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sắp đặt việc nước. » Tấc gang kinh quốc chờ xem « ( Nhị độ mai ).

▸ Từng từ: 經國

經學 kinh học

經學

kinh học

Từ điển trích dẫn

1. Học thuật nghiên cứu kinh truyện và xiển dương nghĩa lí đạo nhà Nho. ◇ Hậu Hán Thư 後漢書: "(Lưu) Du thiếu hảo kinh học, vưu thiện đồ sấm, thiên văn, lịch toán chi thuật" 瑜少好經學, 尤善圖讖, 天文, 歷筭之術 (Lưu Du truyện 劉瑜傳).

▸ Từng từ: 經學

經年 kinh niên

經年

kinh niên

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trải nhiều năm, lâu năm.

▸ Từng từ: 經年

經度 kinh độ

經度

kinh độ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Mức đo theo chiều Bắc Nam trên bản đồ ( Longitude ).

▸ Từng từ: 經度

經教 kinh giáo

經教

kinh giáo

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lấy nghĩa sách mà giảng giải.

▸ Từng từ: 經教

經月 kinh nguyệt

經月

kinh nguyệt

Từ điển trích dẫn

1. Thời kì mặt trăng qua lần thứ nhất ngày đầu tháng và ngày rằm, suốt tháng, cả tháng. § Xem "sóc vọng" 朔望. ◇ Cảnh thế thông ngôn 警世通言: "Tô Lão Tuyền kiến An Thạch y phục cấu tệ, kinh nguyệt bất tẩy diện, dĩ vi bất cận nhân tình, tác "Biện gian luận" dĩ thứ chi" 蘇老泉見安石衣服垢敝, 經月不洗面, 以為不近人情, 作"辨奸論"以刺之 (Ảo tướng công ẩm hận bán san đường 拗相公飲恨半山堂).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sự thấy tháng của đàn bà ( vì trải qua mỗi tháng một lần nên gọi Kinh nguyệt ).

▸ Từng từ: 經月

經期 kinh kì

經期

kinh kì

Từ điển trích dẫn

1. Thời kì, từ ba tới năm ngày trong tháng, đàn bà có kinh nguyệt. ◇ Cảnh Nhạc toàn thư 景岳全書: "Phàm phụ nhân đãn ngộ kinh kì, tắc tất tác thống, hoặc thực tắc ẩu thổ, chi thể khốn quyện" 凡婦人但遇經期, 則必作痛, 或食則嘔吐, 肢體困倦 (Kinh kì phúc thống 經期腹痛).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Thời gian phụ nữ thấy tháng.

▸ Từng từ: 經期

經權 kinh quyền

經權

kinh quyền

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cách thức thường theo, và cách thức thay đổi dùng trong các trường hợp đặc biệt cho phù hợp. Td: Chấp kinh tòng quyền ( giữ đạo thường, nhưng cũng phải biết tùy trường hợp mà thay đổi ). » Phép rằng: Ta biết kinh quyền. Đau nam chữa bắc mà thiên mới tài « ( Lục Vân Tiên ).

▸ Từng từ: 經權

經歴 kinh lịch

經歴

kinh lịch

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trải qua nhiều sự việc, chỉ sự hiểu biết nhiều.

▸ Từng từ: 經歴

經歷 kinh lịch

經歷

kinh lịch

Từ điển trích dẫn

1. Đi qua, trải qua. ◇ Lão tàn du kí 老殘遊記: "Kinh lịch đa niên, một hữu nhân năng trị đắc giá bệnh" 經歷多年, 沒有人能治得這病 (Đệ nhất hồi).
2. Tự mình gặp gỡ tiếp xúc. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Ca ca quả nhiên yếu kinh lịch chánh sự, chánh thị hảo đích liễu" 哥哥果然要經歷正事, 正是好的了 (Đệ tứ thập bát hồi) Nếu như anh ấy muốn tự mình làm ăn đứng đắn thì cũng tốt thôi.
3. Kinh nghiệm từng trải. ◎ Như: "tha ấu niên táng phụ, hữu nhất đoạn khảm kha đích kinh lịch" 他幼年喪父, 有一段坎坷的經歷.
4. Tên chức quan.

▸ Từng từ: 經歷

經水 kinh thủy

經水

kinh thủy

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nước dơ của phụ nữ khi thấy tháng.

▸ Từng từ: 經水

經濟 kinh tế

經濟

kinh tế

phồn thể

Từ điển phổ thông

kinh tế

Từ điển trích dẫn

1. Kinh thế tế dân: trị đời giúp dân. ◇ Tấn Thư 晉書: "Túc hạ trầm thức yêm trường, tư tông thông luyện, khởi nhi minh chi, túc dĩ kinh tế" 足下沈識淹長, 思綜通練, 起而明之, 足以經濟 (Ân Hạo truyện 殷浩傳).
2. Tài cán trị nước. ◇ Lão tàn du kí 老殘遊記: "Thính thuyết Bổ Tàn tiên sanh học vấn kinh tế đô xuất chúng đích ngận" 聽說補殘先生學問經濟都出眾的很 (Đệ tam hồi).
3. Dùng ít nhân lực, vật lực hoặc thời gian mà thu được hiệu quả lớn. ◎ Như: "tố sự hợp hồ kinh tế nguyên tắc" 做事合乎經濟原則.
4. Chỉ tài lực, vật lực. ◇ Lỗ Tấn 魯迅: "Yếu khai thủy phó ấn liễu, cộng nhị thập tứ phúc, nhân kinh tế quan hệ, chỉ năng ấn bách nhị thập bổn" 要開始付印了, 共二十四幅, 因經濟關係, 只能印百二十本 (Thư tín tập 書信集, Trí hà bạch đào 致何白濤).
5. Kinh tế học (tiếng Anh "economy"): (1) Chỉ mọi hoạt động sản xuất, phân phối, tiêu thụ... các thứ tiền bạc và hóa vật, nhằm thỏa mãn những nhu cầu trong xã hội. (2) Thông thường chỉ quan hệ sản xuất của toàn dân một nước. (3) Hoặc chỉ trạng huống thu chi (thu nhập và chi tiêu) của cá nhân hoặc quốc gia.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nói tắt của từ ngữ Kinh bang tế thế ( trị nước giúp đời ), nhiệm vụ của nhà Nho. Hát nói của Nguyễn Công Trứ có câu: » Phải hăm hở ra tài kinh tế « — Ngày nay dùng để chỉ ngành hoạt động nhằm sản xuất, phân phối và cung cấp các vật dụng cho đời sống con người ( Economy ) — Trong Bạch thoại còn có nghĩa là tiết kiệm, rẻ tiền.

▸ Từng từ: 經濟

經營 kinh doanh

經營

kinh doanh

phồn thể

Từ điển phổ thông

kinh doanh

Từ điển trích dẫn

1. Trù hoạch, xây dựng.
2. Quy hoạch, an trị. ◇ Sử Kí 史記: "Tự căng công phạt, phấn kì tư trí nhi bất sư cổ, vị bá vương chi nghiệp, dục dĩ lực chinh kinh doanh thiên hạ, ngũ niên tốt vong kì quốc, thân tử Đông Thành" 自矜功伐, 奮其私智而不師古, 謂霸王之業, 欲以力征經營天下, 五年卒亡其國, 身死東城 (Hạng Vũ bổn kỉ 項羽本紀) Khoe công cậy giỏi, chỉ dùng kiến thức riêng của mình mà không chịu theo phép tắc đời xưa, (lại còn) nói rằng muốn dựng nghiệp bá vương, chỉ cần lấy võ lực dẹp yên thiên hạ. Nhưng chỉ được năm năm thì mất nước, thân chết ở Đông Thành.
3. Quanh co trở đi trở lại. ◇ Lưu Hướng 劉向: "Hu dư ủy xà, kinh doanh hồ kì nội" 紆餘委蛇, 經營乎其內 (Cửu thán 九歎, oán tư 怨思).
4. Vận dụng tìm tòi, cấu tứ (văn chương, nghệ thuật). ◇ Đỗ Phủ 杜甫: "Chiếu vị tướng quân phất quyên tố, Ý tượng thảm đạm kinh doanh trung" 詔謂將軍拂絹素, 意匠慘淡經營中 (Đan thanh dẫn 丹青引).
5. Quản trị, quản lí (kinh tế, xí nghiệp...). ◎ Như: "kinh doanh thương nghiệp" 經營商業.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sắp đặt công việc làm ăn.

▸ Từng từ: 經營

經理 kinh lí

經理

kinh lí

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sắp đặt sửa sang công việc.

▸ Từng từ: 經理

經略 kinh lược

經略

kinh lược

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sắp đặt công việc trị nước — Tên một chức quan có trọn quyền sắp đặt việc cai trị ở một vùng rộng lớn.

▸ Từng từ: 經略

經綸 kinh luân

經綸

kinh luân

Từ điển trích dẫn

1. Sắp xếp tơ tằm làm thành sợi. Chỉ sự trù hoạch, trị lí, sắp đặt việc nước. ◇ Lễ Kí 禮記: "Duy thiên hạ chí thành, vi năng kinh luân thiên hạ chi đại kinh" 惟天下至誠, 為能經綸天下之大經 (Trung Dung 中庸).
2. Việc gánh vác trị lí quốc gia và tài năng. ◇ Tần Quan 秦觀: "Kinh luân vị liễu mai hoàng thổ, Tinh sảng hoàn ưng thuộc Đẩu Ngưu" 經綸未了埋黃土, 精爽還應屬斗牛 (Đằng đạt đạo vãn từ 滕達道輓詞).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Công việc của người kéo tơ, kéo tơ ra là Kinh, sắp xếp các mối tơ là Luân. Chỉ sự sắp đặt việc nước ( cũng rắc rối phức tạp như vậy ). Hát nói của Nguyễn Công Trứ có câu: » Đấng trượng phu một túi kinh luân «.

▸ Từng từ: 經綸

經線 kinh tuyến

經線

kinh tuyến

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đường giả tưởng, chạy dọc theo chiều bắc nam, qua hai cực trái đất ( Meridian ).

▸ Từng từ: 經線

經練 kinh luyện

經練

kinh luyện

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trải qua nhiều việc, được trau giồi trong nhiều truờng hợp, chỉ sự hiểu biết nhiều.

▸ Từng từ: 經練

經義 kinh nghĩa

經義

kinh nghĩa

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cái ý sâu xa trong sách vở xưa — Tên một thể văn khoa cử thời trước, câu văn có đối, nội dung giảng nghĩa một câu trong sách xưa — Kinh nghĩa hay tinh nghĩa: Một lối văn chương dùng làm bài thích nghĩa kinh truyện, do đời Đường đời Tống đặt ra, đến Nguyên, Minh, Thanh biến làm lối 8 vế. Cả bên ta cũng dùng để ra bài thi lấy học trò đỗ đạt về hồi còn khoa cữ chữ Nho, cũng có tên là văn bột cổ. » Bài kinh nghĩa cùng bài văn sách. Tinh phú, thơ mọi vẻ văn chương « ( Gia huấn ca ).

▸ Từng từ: 經義

經脈 kinh mạch

經脈

kinh mạch

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đường mạch chạy trong thân thể ( danh từ Đông y ).

▸ Từng từ: 經脈

經解 kinh giải

經解

kinh giải

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Giảng nghĩa sách xưa.

▸ Từng từ: 經解

經財 kinh tài

經財

kinh tài

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sắp đặt công việc buôn bán để sinh lợi.

▸ Từng từ: 經財

經費 kinh phí

經費

kinh phí

phồn thể

Từ điển phổ thông

khoản tiền chi tiêu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tiền bạc phải xuất ra để chi dùng.

▸ Từng từ: 經費

經過 kinh quá

經過

kinh quá

Từ điển trích dẫn

1. Đi qua. ◇ Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: "Tri Tháo phụ kinh quá, toại xuất cảnh nghênh tiếp" 知操父經過, 遂出境迎接 (Đệ thập hồi) (Quan thái thú ở đấy) biết bố Tào Tháo đi qua (địa hạt của mình), bèn ra đón tiếp.
2. Giao vãng. ◇ Cố Viêm Vũ 顧炎武: "Khóa lư nhập Trường An, Thất quý tương kinh quá" 跨驢入長安, 七貴相經過 (Thù sử thứ thường khả trình 酬史庶常可程) Cưỡi lừa vào Trường An, Quyền quý cùng giao vãng.
3. Trải qua, quá trình, kinh lịch. ◎ Như: "mục kích chứng nhân hướng cảnh phương thuyết minh xa họa đích kinh quá tình hình" 目擊證人向警方說明車禍的經過情形.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trải qua.

▸ Từng từ: 經過

經邦 kinh bang

經邦

kinh bang

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trị nước, sắp đặt việc nước cho yên ổn. » Muốn kinh bang chưa gặp vận hanh thông « ( Sãi Vải ).

▸ Từng từ: 經邦

經院 kinh viện

經院

kinh viện

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ngôi nhà dùng làm nơi giảng sách.

▸ Từng từ: 經院

經驗 kinh nghiệm

經驗

kinh nghiệm

Từ điển trích dẫn

1. Thể nghiệm thực sự, tự mình trải qua. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Bả cổ vãng kim lai một kiến quá đích, một cật quá đích, một thính quá đích đô kinh nghiệm liễu" 把古往今來沒見過的, 沒吃過的, 沒聽過的都經驗了 (Đệ tứ thập nhị hồi) Những cái xưa nay chưa từng nghe, chưa từng thấy, chưa từng ăn, giờ đã đều được biết qua cả.
2. Kiến thức hoặc khả năng đạt được nhờ thực hành từng trải. ◎ Như: "tha thị nhất vị kinh nghiệm phong phú đích đăng san hưởng đạo" 他是一位經驗豐富的登山嚮導 ông ấy là một người hướng đạo leo núi rất nhiều kinh nghiệm.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đã trải qua và xét lại thấy đúng. Chỉ chung sự hiểu biết thâu thập được do những việc mình đã trải qua.

▸ Từng từ: 經驗

聖經 thánh kinh

聖經

thánh kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sách của bậc đại học giả làm ra — Sách chép lời dạy của vị giáo chủ.

▸ Từng từ: 聖經

葩經 ba kinh

葩經

ba kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Một tên chỉ kinh Thi, một trong Ngũ kinh của Trung Hoa. Do câu văn của Hàn Dũ đời Đường: » Thi chính nhi ba «. Nghĩa là kinh Thi thì chính đáng mà lại đẹp.

▸ Từng từ: 葩經

誦經 tụng kinh

誦經

tụng kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đọc sách nhà Phật. Đoạn trường tân thanh : » Cho nàng ra đó giữ chùa tụng kinh «.

▸ Từng từ: 誦經

調經 điều kinh

調經

điều kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Làm cho kinh nguyệt được điều hòa.

▸ Từng từ: 調經

閉經 bế kinh

閉經

bế kinh

Từ điển trích dẫn

1. Đàn bà kinh nguyệt không thông.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đường kinh nguyệt không thông.

▸ Từng từ: 閉經

開經 khai kinh

開經

khai kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bắt đầu buổi tụng kinh Phật.

▸ Từng từ: 開經

三字經 tam tự kinh

三字經

tam tự kinh

Từ điển trích dẫn

1. Cuốn sách chữ Hán dành cho trẻ con thời trước, do "Vương Ứng Lân" 王應麟 đời Tống làm ra, mỗi câu chỉ có ba chữ.
2. Có thuyết cho rằng sách này do "Khu Thích Tử" 區適子 đời Tống soạn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cuốn sách chữ Hán dành cho trẻ con thời trước, do Vương Ứng Lân đời Tống làm ra, mỗi câu chỉ có ba chữ.

▸ Từng từ: 三字經

不經事 bất kinh sự

不經事

bất kinh sự

Từ điển trích dẫn

1. Không trải việc, thiếu kinh nghiệm. ☆ Tương tự: "bất canh sự" 不更事.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không trải việc, thiếu kinh nghiệm.

▸ Từng từ: 不經事

不經心 bất kinh tâm

不經心

bất kinh tâm

Từ điển trích dẫn

1. Không chú ý, không để ý. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nhược tha tái lai liễu, chúng nhân hựu bất kinh tâm, tán liễu hồi khứ, phô cái dã thị lãnh đích, trà thủy dã bất tề bị, các sắc đô bất tiện nghi" 若他再來了, 眾人又不經心, 散了回去, 鋪蓋也是冷的, 茶水也不齊備, 各色都不便宜 (Đệ ngũ thập tứ hồi) Nếu chị ấy cũmg đến đây, không ai để ý (đến công việc), tan (hát) ra về, chăn đệm thì lạnh, nước trà không sẵn sàng, cái gì cũng thiếu cả.

▸ Từng từ: 不經心

不經意 bất kinh ý

不經意

bất kinh ý

Từ điển trích dẫn

1. Không để tâm, không chú ý. ◇ Ba Kim 巴金: "Vương giáo thụ phảng phất bất kinh ý địa thuyết xuất liễu giá cú thoại, nhất diện ám ám địa lưu tâm na lưỡng cá học sanh đích kiểm sắc" 王教授仿佛不經意地說出了這句話, 一面暗暗地留心那兩個學生的臉色 (Trầm mặc tập 沉默集, Trí thức giai cấp 知識階級).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không để tâm, không chú ý.

▸ Từng từ: 不經意

大藏經 đại tạng kinh

大藏經

đại tạng kinh

Từ điển trích dẫn

1. Danh từ chỉ tất cả những kinh sách, luận giải về đạo Phật trong và ngoài Tam tạng. Ðại tạng đầy đủ và bao gồm nhất hiện nay của Phật giáo Bắc truyền là Ðại tạng Trung Quốc và Tây Tạng ("Cam-châu-nhĩ" 甘珠爾 hay "Ðan-châu-nhĩ" 丹珠爾). Ðầy đủ nhất của Phật giáo Nam truyền là Ðại tạng của Thượng tọa bộ của Tích Lan, được ghi lại bằng văn hệ Pā-li ("Ðại chính tân tu đại tạng kinh" 大正新修大藏經). Gọi tắt là "tạng kinh" 藏經.

▸ Từng từ: 大藏經

楞伽經 lăng già kinh

楞伽經

lăng già kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bộ kinh Phật.

▸ Từng từ: 楞伽經

楞嚴經 lăng nghiêm kinh

楞嚴經

lăng nghiêm kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bộ kinh Phật.

▸ Từng từ: 楞嚴經

經陽王 kinh dương vương

經陽王

kinh dương vương

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hiệu vua đầu tiên đời Hồng Bàng nước ta, tên thật là Lộc Tục, đặt quốc hiệu là Xích quỷ.

▸ Từng từ: 經陽王

阿含經 a hàm kinh

阿含經

a hàm kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

( s: āgama ) Tên một bộ kinh Phật thuộc phái Tiểu thừa, nội dung giảng dạy giáo lí của Phật. A-hàm phiên âm tiếng Phạn có nghĩa là giáo lí không thể so sánh, chỉ giáo lí của Phật.

▸ Từng từ: 阿含經

不見經傳 bất kiến kinh truyện

不見經傳

bất kiến kinh truyện

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không thấy trong sách vở. Chỉ sự việc không rõ nguyên do.

▸ Từng từ: 不見經傳

執經從權 chấp kinh tòng quyền

執經從權

chấp kinh tòng quyền

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tuy giữ đạo thường nhưng cũng có lúc phải theo hoàn cảnh mà biến đổi đi.

▸ Từng từ: 執經從權

易經膚說 dịch kinh phu thuyết

易經膚說

dịch kinh phu thuyết

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một cuốn sách viết bằng chữ Hán của Lê Quý Đôn, học giả đời Lê Mạt, giảng về Kinh Dịch ( lời bàn nông nổi về kinh Dịch ). Xem tiểu truyện tác giả ở vần Đôn.

▸ Từng từ: 易經膚說

枕經藉書 chẩm kinh tạ thư

枕經藉書

chẩm kinh tạ thư

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gối vào sách, dựa vào tập. Chỉ sự mê mải học hành hoặc say mê sách vở.

▸ Từng từ: 枕經藉書

阿彌陀經 a di đà kinh

阿彌陀經

a di đà kinh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một bộ kinh Phật, do một vị Cao tăng Diêu Tần là Cưu-ma-la-thập ( 鳩摩羅什; s: kumārajīva ) dịch từ Phạn ( sanskrit ) sang Hán ngữ, với nội dung nói về thế giới Cực lạc ở Tây phương.

▸ Từng từ: 阿彌陀經

政治經濟學 chánh trị kinh tế học

政治經濟學

chánh trị kinh tế học

Từ điển trích dẫn

1. Môn khoa học xã hội nghiên cứu mối quan hệ giữa kinh tế và chính trị. § Tiếng Anh: Political economics.

▸ Từng từ: 政治經濟學

亞太經合組織 á thái kinh hiệp tổ chức

亞太經合組織

á thái kinh hiệp tổ chức

phồn thể

Từ điển phổ thông

Tổ chức hợp tác kinh tế các nước châu Á Thái Bình Dương APEC

▸ Từng từ: 亞太經合組織