流 - lưu
一流 nhất lưu

Từ điển trích dẫn

1. Đồng loại, một loài. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nguyên lai tha thôi trọng thư thư, cánh tri thư thư bất thị ngã môn nhất lưu đích tục nhân" 原來他推重姐姐, 竟知姐姐不是我們一流的俗人 (Đệ lục thập tam hồi) Vậy mà cô ấy lại kính trọng chị. Thế mới biết chị không phải là một hạng người tầm thường như chúng tôi.
2. Một trường phái. § Học thuật xuất phát từ một nguồn, gọi là "nhất lưu" 一流.
3. Bậc nhất. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nhân giá Chân Sĩ Ẩn bẩm tính điềm đạm, (...) đảo thị thần tiên nhất lưu nhân phẩm" 因這甄士隱稟性恬淡, (...) 倒是神仙一流人品 (Đệ nhất hồi).
4. Tên một đơn vị tiền tệ cổ thời "Vương Mãng" 王莽.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cùng một bọn, một hạng người.

▸ Từng từ: 一 流
上流 thượng lưu

thượng lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

tầng lớp thượng lưu

Từ điển trích dẫn

1. Dòng sông ở phía trên, gần nguồn, thượng du. ◇ Tả truyện 左傳: "Ngã đắc thượng lưu, hà cố bất cát?" 我得上流, 何故不吉? (Chiêu Công thập thất niên 昭公十二年).
2. Vùng đất hai bên bờ sông, chỗ gần nguồn sông. ◇ Lịch Đạo Nguyên 酈道元: "Hằng thủy thượng lưu hữu nhất quốc" 恒水上流有一國 (Thủy kinh chú 水經注, Hà thủy 河水).
3. Thượng phẩm, thượng đẳng. ◇ Lỗ Tấn 魯迅: "Chân thị thượng lưu đích văn chương" 真是上流的文章 (Cố sự tân biên 故事新編, Khởi tử 起死).
4. Chỉ những người có quyền thế, địa vị cao trong xã hội.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng sông ở phía trên, gần nguồn sông — Vùng đất hai bên bờ sông, chỗ gần nguồn sông — Chỉ hạng người cao quý trong sạch ( cũng như nước ở gần nguồn sông, không nhơ bẩn ).

▸ Từng từ: 上 流
下流 hạ lưu

Từ điển trích dẫn

1. Phần của dòng sông gần cửa sông, hạ du. ◇ Úc Đạt Phu 郁達夫: "Đại giang đáo ngạn, khúc chiết hướng đông, nhân nhi giang tâm khai sướng, bỉ Dương Tử Giang đích hạ lưu hoàn yếu liêu khoát" 大江到岸, 曲折向東, 因而江心開暢, 比 揚子江的下流還要遼闊 (Đào tẩu 逃走).
2. Chỉ con cháu, hậu bối. ◇ Tam quốc chí 三國志: "Kim phong Mậu vi Liêu Thành Vương, dĩ úy thái hoàng thái hậu hạ lưu chi niệm" 今封茂為聊城王, 以慰太皇太后下流之念 (Ngụy chí 魏志, Lạc Lăng Vương Mậu truyện 樂陵王茂傳).
3. Dòng cuối, mạt lưu.
4. Chỗ xấu xa, ô trọc. ◇ Luận Ngữ 論語: "Trụ chi bất thiện, bất như thị chi thậm dã. Thị dĩ quân tử ố cư hạ lưu, thiên hạ chi ố giai quy yên" 紂之不善, 不如是之甚也. 是以君子惡居下流, 天下之惡皆歸焉 (Tử Trương 子張) Tội ác xấu xa của vua Trụ, không quá quắt lắm như người ta nói. Chính là người quân tử không muốn ở chỗ xấu xa ô trọc, vì bao nhiêu xấu xa ô trọc đều dồn về chỗ đó cả
5. Hèn mọn, đê tiện. ◇ Quản Tử 管子: "Kim ngọc hóa tài chi thuyết thắng, tắc tước phục hạ lưu" 金玉貨材之說勝, 則爵服下流 (Lập chánh 立政).
6. Chỉ người địa vị thấp hèn. ◇ Cảnh thế thông ngôn 警世通言: "Nhĩ kí phi hạ lưu, thật thị thậm ma dạng nhân? Khả tương chân tính danh cáo ngã" 你既非下流, 實是甚麼樣人? 可將真姓名告我 (Đường Giải Nguyên nhất tiếu nhân duyên 唐解元一笑姻緣).
7. Hạng kém, hạ phẩm. ◇ Viên Mai 袁枚: "Mỗ thái sử chưởng giáo Kim Lăng, giới kì môn nhân viết: Thi tu học Hàn, Tô đại gia, nhất độc Ôn, Lí, tiện chung thân nhập hạ lưu hĩ" 某太史掌教金陵, 戒其門人曰: 詩須學韓, 蘇 大家, 一讀溫, 李, 便終身入下流矣 (Tùy viên thi thoại 隨園詩話, Quyển ngũ).
8. Thô bỉ, đáng khinh. ◇ Nho lâm ngoại sử 儒林外史: "Nhĩ trưởng thành nhân liễu, chẩm ma học xuất giá bàn nhất cá hạ lưu khí chất" 你長成人了, 怎麼學出這般一個下流氣質 (Đệ tứ thập tứ hồi).
9. Trôi về hướng thấp. ◇ Sở từ 楚辭: "Bảng phảng hề hạ lưu, Đông chú hề khái khái" 榜舫兮下流, 東注兮磕磕 (Cửu hoài 九懷, Tôn gia 尊嘉).
10. Tỉ dụ vua trên ban bố ân trạch.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỗ cuối dòng sông — Hạng người thấp kém.

▸ Từng từ: 下 流
中流 trung lưu

Từ điển trích dẫn

1. Trung đạo, chánh đạo. ◇ Tuân Tử 荀子: "Văn lí phồn, tình dụng tỉnh, thị lễ chi long dã. Văn lí tỉnh, tình dụng phồn, thị lễ chi sát dã. Văn lí tình dụng, tương vi nội ngoại biểu lí, tịnh hành nhi tạp, thị lễ chi trung lưu dã" 文理繁, 情用省, 是禮之隆也. 文理省, 情用繁, 是禮之殺也. 文理情用, 相為內外表裏, 並行而雜, 是禮之中流也 (Lễ luận 禮論).
2. Giữa dòng nước, trong nước. ◇ Sử Kí 史記: "Vũ vương độ hà, trung lưu, bạch ngư dược nhập vương chu trung" 武王渡河, 中流, 白魚躍入王舟中 (Chu bổn kỉ周本紀).
3. Trung du, khúc sông ở trong khoảng giữa thượng lưu và hạ lưu. ◇ Tào Tụ Nhân 曹聚仁: "Giả sử Phan Dương Cảng kiến trúc hoàn thành liễu, Tương Thủy trung lưu hòa Cám Giang trung lưu tạc thông liễu Đại Vận Hà, Động Đình Hồ thủy trực thông Bà Dương Hồ" 假使潘陽港建築完成了, 湘水中流和贛江中流鑿通了大運河, 洞庭湖水直通鄱陽湖 (Vạn lí hành kí 萬里行記, Đại giang đông khứ 大江東去).
4. Bình thường, phổ thông. ◇ Lỗ Tấn 魯迅: "Trung Quốc trung lưu đích gia đình, giáo hài tử đại để chỉ hữu lưỡng chủng pháp" 中國中流的家庭, 教孩子大抵只有兩種法 (Nam khang bắc điệu tập 南腔北調集, Thượng Hải đích nhi đồng 上海的兒童).
5. Người hạng trung, bình thường, không sang không hèn. ◇ Tô Triệt 蘇轍: "(Thần) tài bất đãi ư trung lưu, hạnh tắc quá ư tiền bối" 臣才不逮於中流, 幸則過於前輩 (Tạ trừ thượng thư hữu thừa biểu 謝除尚書右丞表).

▸ Từng từ: 中 流
九流 cửu lưu

Từ điển trích dẫn

1. Chín học phái ở Trung Hoa, từ thời tiên Tần cho tới Hán sơ, gồm Nho gia 儒家, Đạo gia 道家, Âm dương gia 陰陽家, Pháp gia 法家, Danh gia 名家, Mặc gia 墨家, Tung hoành gia 縱橫家, Tạp gia 雜家 và Nông gia 農家.

▸ Từng từ: 九 流
交流 giao lưu

giao lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

giao lưu, trao đổi

▸ Từng từ: 交 流
分流 phân lưu

Từ điển trích dẫn

1. Nhánh sông. ☆ Tương tự: "chi lưu"支流.
2. Chia ra làm nhiều dòng, phái khác nhau. ◇ Ban Cố 班固: "Đạo hỗn thành nhi tự nhiên hề, thuật đồng nguyên nhi phân lưu" 道混成而自然兮, 術同原而分流 (U thông phú 幽通賦) Đạo hỗn hợp tạo nên mà tự nhiên hề, phương cách cùng nguồn mà chia ra nhiều dòng phái.
3. Người xe chia đường mà đi. ◎ Như: "nhân xa phân lưu, trật tự tỉnh nhiên" 人車分流, 秩序井然.
4. Con cháu chia thành nhiều dòng, nhánh. ◇ Phan Nhạc 潘岳: "Chiêu mục phồn xương, chi thứ phân lưu" 昭穆繁昌, 枝庶分流 (Dương kinh châu lụy 楊荊州誄) Hàng chiêu hàng mục đông đúc, con cháu chia thành nhành nhánh.
5. Không như nhau, thế khác biệt. ◇ Tào Thực 曹植: "Tồn vong phân lưu, yểu toại đồng kì" 存亡分流, 夭遂同期 (Vương trọng tuyên lụy 王仲宣誄, Tự 序) Còn mất không như nhau, yểu thọ cùng hẹn về (chỗ chết).
6. Truyền bá, truyền bố. ◎ Như: "phân lưu Phật pháp" 分流佛法 truyền bá Phật pháp.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chia ra làm nhiều dòng, nhánh — Nhánh sông, sông lớn chia ra. Như: Chi lưu.

▸ Từng từ: 分 流
名流 danh lưu

danh lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

có tiếng tăm, có danh tiếng

Từ điển trích dẫn

1. Để tiếng lại đời sau. ◎ Như: "danh lưu ư thế" 名流於世 danh thanh lưu truyền trên đời.
2. Người có tiếng tăm. ☆ Tương tự: "danh sĩ" 名士, "danh nhân" 名人.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hạng người tiếng tăm.

▸ Từng từ: 名 流
周流 chu lưu

Từ điển trích dẫn

1. Chảy khắp, tới mọi nơi chốn. ◇ Sử Kí 史記: "Phú thương đại cổ, chu lưu thiên hạ, giao dịch chi vật mạc bất thông" 富商大賈, 周流天下, 交易之物莫不通 (Hóa thực truyện 貨殖傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy vòng quanh. Chảy khắp nơi — Ý nói tới khắp mọi nơi.

▸ Từng từ: 周 流
品流 phẩm lưu

Từ điển trích dẫn

1. Thứ hạng cao thấp của quan chức.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Thứ hạng cao thấp.

▸ Từng từ: 品 流
外流 ngoại lưu

ngoại lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

chảy đi, chảy ra, thoát đi, tiêu đi

▸ Từng từ: 外 流
奔流 bôn lưu

bôn lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

chảy nhanh, chảy cuồn cuộn

Từ điển trích dẫn

1. Tuôn chảy. ◇ Lí Bạch 李白: "Quân bất kiến Hoàng Hà chi thủy thiên thượng lai, Bôn lưu đáo hải bất phục hồi" 君不見黃河之水天上來, 奔流到海不復迴 (Tương tiến tửu 將進酒) Bạn không thấy sao, nước sông Hoàng Hà từ trời cao chảy xuống, Chạy ra đến bể không trở lại.
2. Dòng nước chảy xiết, dâng vọt. ◇ Tô Triệt 蘇轍: "Bắc cố Hoàng Hà chi bôn lưu, khái nhiên tưởng kiến cổ chi hào kiệt" 北顧黃河之奔流, 慨然想見古之豪傑 (Thượng xu mật Hàn thái úy thư 上樞密韓太尉書).
3. Lưu lạc, li tán. ◇ Tống Thư 宋書: "Quan Trung nhân sĩ bôn lưu giả đa y chi, Mậu Sưu diên nạp phủ tiếp, dục khứ giả tắc vệ hộ tư khiển chi" 關中人士奔流者多依之, 戊搜延納撫接, 欲去者則衛護資遣之 (Để Hồ truyện 氐胡傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy mau. Hát nói của Cao Bá Quát có dẫn một câu trong bài Tương tiến tửu của Lí Bạch rằng: » Quân bất kiến Hoàng hà chi thủy thiên thượng lai, bôn lưu đáo hải bất phục hồi «. Nghĩa là anh chẳng thấy sông Hoàng hà từ trên trời xuống, chảy ra bể mà không quay trở lại.

▸ Từng từ: 奔 流
女流 nữ lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như Nữ giới 女界.

▸ Từng từ: 女 流
巨流 cự lưu

cự lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

dòng chảy lớn

▸ Từng từ: 巨 流
急流 cấp lưu

cấp lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

dòng nước chảy xiết

Từ điển trích dẫn

1. Dòng nước chảy xiết. ◇ Tào Thực 曹植: "Giang giới đa bi phong, Hoài Tứ trì cấp lưu" 江介多悲風, 淮泗馳急流 (Tạp thi 雜詩).

▸ Từng từ: 急 流
支流 chi lưu

Từ điển trích dẫn

1. Nhánh sông, từ sông cái chảy ra hoặc chảy vào sông cái. ◇ Nguyễn Tịch 阮籍: "Lâm xuyên tiện hồng ba, Đồng thủy dị chi lưu" 臨川羨洪波, 同始異支流 (Vịnh hoài 詠懷, Chi thất lục 之七六).
2. Dòng, nhánh sinh ra từ một sự việc hoặc vật thể chính. ◇ Viên Hoành 袁宏: "Ban Cố diễn kì thuyết nhi minh cửu lưu, quan kì sở do, giai thánh vương chi đạo dã. chi lưu khu biệt, các thành nhất gia chi thuyết" 班固演其說而明九流, 觀其所由, 皆聖王之道也. 支流區別, 各成一家之說 (Hậu Hán kỉ 後漢紀, Chương đế kỉ luận 章帝紀論).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sông nhánh, từ sông lớn tẽ ra.

▸ Từng từ: 支 流
暗流 ám lưu

ám lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

dòng nước ngầm dưới sông hoặc dưới biển

Từ điển trích dẫn

1. Dòng nước chảy ngầm. ◇ Dương Vạn Lí 楊萬里: "Hốt hữu ám lưu giang để xuất, Cổn phiên thủy diện tác xa luân" 忽有暗流江底出, 滾翻水面作車輪 (Bạc Quang Khẩu 泊光口).
2. Trôi chảy lặng lẽ. ◇ Đỗ Mục 杜牧: "Nguyệt bạch yên thanh thủy ám lưu, Cô viên hàm hận khiếu trung thu" 月白煙青水暗流, 孤猿銜恨叫中秋 (Viên 猿).
3. Tỉ dụ khuynh hướng tư tưởng hoặc động thái xã hội tiềm ẩn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng nước chảy ngầm dưới đất.

▸ Từng từ: 暗 流
本流 bổn lưu

Từ điển trích dẫn

1. Dòng chính với lượng nước nhiều nhất chảy trong một sông. § Cũng gọi là "cán lưu" 幹流, "chủ lưu" 主流.
2. Tỉ dụ tiền vốn.
3. Tỉ dụ phương hướng phát triển chủ yếu của sự vật.

▸ Từng từ: 本 流
河流 hà lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Giòng sông.

▸ Từng từ: 河 流
波流 ba lưu

Từ điển trích dẫn

1. Dòng nước.
2. Trôi nổi theo sóng nước. Tỉ dụ việc đời thay đổi biến hóa. ◇ Tăng Củng 曾鞏: "Chu du đương thế, thường phỉ nhiên hữu phù suy cứu khuyết chi tâm, phi đồ thị bì phu, tùy ba lưu, khiên chi diệp nhi dĩ dã" 周遊當世, 常斐然有扶衰救缺之心, 非徒嗜皮膚, 隨波流, 搴枝葉而已也 (Thướng Âu Dương học sĩ đệ nhất thư 上歐陽學士第一書).
3. Hình dung ánh mắt long lanh chuyển động. ◇ Châu Tuyền Cư Sĩ 珠泉居士: "Kì thân ngọc lập, tuệ nhãn ba lưu" 頎身玉立, 慧眼波流 (Tuyết Hồng tiểu kí 雪鴻小記).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sóng xô, nước chảy. Chỉ việc đời đổi thay.

▸ Từng từ: 波 流
流亡 lưu vong

lưu vong

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

lưu vong, tha hương

Từ điển trích dẫn

1. Trốn ra làng khác hoặc nước ngoài. ◇ Tân ngũ đại sử 新五代史: "Kính Châu Trương Ngạn Trạch vi chánh hà ngược, dân đa lưu vong" 涇州張彥澤為政苛虐, 民多流亡 (Tạp truyện thập 雜傳十, Vương Chu 王周).
2. Chỉ người trốn chạy lưu lạc ở nước ngoài.
3. Tiêu mất theo dòng nước. ◇ Khuất Nguyên 屈原: "Ninh khạp tử nhi lưu vong hề, Khủng họa ương chi hữu tái" 寧溘死而流亡兮, 恐禍殃之有再 (Cửu chương 九章, Tích vãng nhật 惜往日) Muốn chết chìm trôi theo dòng nước hề, Chỉ sợ tai họa lại xảy ra lần nữa (cho thân thuộc của mình).
4. Nguy vong. ◇ Đông Phương Sóc 東方朔: "Thống Sở quốc chi lưu vong hề, Ai Linh Tu chi quá đáo" 痛楚國之流亡兮, 哀靈脩之過到 (Thất gián 七諫, Ai mệnh 哀命). § Linh Tu chỉ Hoài Vương, vua nước Sở.
5. Mất mát, tán thất. ◇ Sử Kí 史記: "Tần thì phần thư, Phục Sanh bích tàng chi. Kì hậu binh đại khởi, lưu vong, Hán định, Phục Sanh cầu kì thư, vong sổ thập thiên, độc đắc nhị thập cửu thiên, tức dĩ giáo vu Tề, Lỗ chi gian" 秦時焚書, 伏生壁藏之. 其後兵大起, 流亡, 漢定, 伏生求其書, 亡數十篇, 獨得二十九篇, 即以教于齊魯之閒 (Nho lâm liệt truyện 儒林列傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chạy trốn tới vùng đất xa xôi.

▸ Từng từ: 流 亡
流人 lưu nhân

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Người sống trôi nổi đó đây, không nghề nghiệp nhất định — Người bị đi đày.

▸ Từng từ: 流 人
流传 lưu truyền

lưu truyền

giản thể

Từ điển phổ thông

truyền nối đời

▸ Từng từ: 流 传
流傳 lưu truyền

lưu truyền

phồn thể

Từ điển phổ thông

truyền nối đời

▸ Từng từ: 流 傳
流光 lưu quang

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bóng mặt trời qua đi như dòng nước chảy. Chỉ thời gian đi qua.

▸ Từng từ: 流 光
流動 lưu động

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dời chỗ luôn, không ở yên một nơi.

▸ Từng từ: 流 動
流域 lưu vực

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Vùng đất ở hai bên bờ sông.

▸ Từng từ: 流 域
流徒 lưu đồ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Người bị tội đi đày.

▸ Từng từ: 流 徒
流放 lưu phóng

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đày đi xa.

▸ Từng từ: 流 放
流星 lưu tinh

lưu tinh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

sao băng, sao sa

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sao băng, sao đổi ngôi.

▸ Từng từ: 流 星
流民 lưu dân

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Người không có nghề nghiệp nhất định, sống lang thang đây đó — Đám dân bị đày tới miền xa.

▸ Từng từ: 流 民
流氓 lưu manh

lưu manh

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

dân không có nghề nghiệp gì

Từ điển trích dẫn

1. Vốn chỉ du dân lưu lạc không nghề nghiệp. Sau mang nghĩa rộng, chỉ phần tử hay tổ chức bang phái côn đồ, bất lương, phá hoại trật tự trong xã hội. ◇ Tục Nghiệt hải hoa 續孽海花: "Các nhân triệu tập liễu hứa đa mã phu lưu manh giới đấu, đả liễu nhất cá bất khả khai giao" 各人召集了許多馬夫流氓械鬥, 打了一個不可開交 (Đệ 40 hồi).

▸ Từng từ: 流 氓
流水 lưu thủy

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Nước chảy — Tên một bản nhạc êm ái thời cổ. Đoạn trườn tân thanh có câu: » Kê Khang này khúc Quảng lăng, một rằng Lưu thủy hai rằng Hành vân «.

▸ Từng từ: 流 水
流波 lưu ba

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Sóng gợn nước chảy. Chỉ đôi mắt người con gái liếc qua liếc lại như sóng gợn như nước chảy.

▸ Từng từ: 流 波
流淚 lưu lệ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy nước mắt. » Cuộc đời nghĩ đến thêm lưu lệ « ( Thơ cổ ).

▸ Từng từ: 流 淚
流產 lưu sản

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đẻ non, đẻ thiếu tháng.

▸ Từng từ: 流 產
流目 lưu mục

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Liếc mắt, đưa mắt.

▸ Từng từ: 流 目
流落 lưu lạc

lưu lạc

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

lưu lạc

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trôi nổi đó đây, sống ở quê người. Đoạn trường tân thanh có câu: » Chung quanh những nước non người, đau lòng lưu lạc nên vài bốn câu. «.

▸ Từng từ: 流 落
流血 lưu huyết

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy máu, đổ máu.

▸ Từng từ: 流 血
流行 lưu hành

lưu hành

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

lưu hành, phổ biến, thịnh hành

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Truyền đi khắp nơi. Được dùng khắp nơi.

▸ Từng từ: 流 行
流言 lưu ngôn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lới nói không căn cứ, như dòng nước chảy đi.

▸ Từng từ: 流 言
流質 lưu chất

lưu chất

phồn thể

Từ điển phổ thông

chất lỏng, dịch lỏng

▸ Từng từ: 流 質
流质 lưu chất

lưu chất

giản thể

Từ điển phổ thông

chất lỏng, dịch lỏng

▸ Từng từ: 流 质
流通 lưu thông

lưu thông

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

lưu thông, luân chuyển, lưu hành

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy đi suốt, mà không bế tắc — Chỉ sự đi lại dễ dàng từ vùng này tới vùng khác.

▸ Từng từ: 流 通
流連 lưu liên

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Liền liền không dứt, như dòng nước chảy. Hoa Tiên có câu: » Trải tuần yến ẩm lưu liên, yên kinh lại giống con thuyền ruổi mau. «.

▸ Từng từ: 流 連
流離 lưu li

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trôi nổi xa quê, chia lìa với người thân. Đoạn trường tân thanh có câu: » Nàng rằng phải bước lưu li, phận hèn vâng đã cam bề biểu tinh «.

▸ Từng từ: 流 離
流麗 lưu lệ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ phong cảnh đẹp đẽ. Hoa Tiên có câu: » Phất phơ tơ liễu buông rèm, đầy sân lưu lệ bóng thiềm xế ngang. «.

▸ Từng từ: 流 麗
海流 hải lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng nước biển.

▸ Từng từ: 海 流
漂流 phiêu lưu

phiêu lưu

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

lênh đênh, phiêu dạt

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trôi nổi đó đây. Chỉ cuộc sống vất vả. Truyện Trê Cóc có câu: » Ngửa trông lạy đứa quan cao, cứu đàn con nhỏ phiêu lưu kẻo mà «. — Ngày nay ta còn hiểu là dấn thân vào cuộc sống đầy nguy hiểm không đoán biết được.

▸ Từng từ: 漂 流
潮流 triều lưu

Từ điển trích dẫn

1. Dòng nước chảy theo triều tịch (潮汐) lên xuống, ngọn triều. ◇ Mai Nghiêu Thần 梅堯臣: "Dạ lan thiên chuyển hàn, Tọa đãi triều lưu trướng" 夜闌天轉寒, 坐待潮流漲 (Hoài thượng tạp thi 淮上雜詩) Đêm tàn trời trở lạnh, Ngồi đợi nước triều dâng.
2. Khuynh hướng thời sự, nhân tình, phong tục xã hội, v.v. ◎ Như: "truy cầu tự do, dân chủ dữ nhân quyền thị nhị thập thế kỉ đích thì đại triều lưu" 追求自由, 民主與人權是二十世紀的時代潮流.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng nước lên xuống — Chỉ cái luồng tư tưởng chi phối nhiều người trong một thời.

▸ Từng từ: 潮 流
电流 điện lưu

điện lưu

giản thể

Từ điển phổ thông

dòng điện

▸ Từng từ: 电 流
發流 phát lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đưa đi đày ở nơi xa.

▸ Từng từ: 發 流
緇流 chuy lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ chung giới tu hành.

▸ Từng từ: 緇 流
羽流 vũ lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bọn đạo sĩ.

▸ Từng từ: 羽 流
輩流 bối lưu

Từ điển trích dẫn

1. Người ngang hàng, cùng bọn, đồng bối.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Người ngang hàng, cùng bọn.

▸ Từng từ: 輩 流
輪流 luân lưu

luân lưu

phồn thể

Từ điển phổ thông

luân lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chảy vòng — Đi từ nơi này đến nơi khác, từ nơi này đến nơi khác, giáp vòng thì thôi.

▸ Từng từ: 輪 流
轮流 luân lưu

luân lưu

giản thể

Từ điển phổ thông

luân lưu

▸ Từng từ: 轮 流
迅流 tấn lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Giòng nước chảy xiết.

▸ Từng từ: 迅 流
逆流 nghịch lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng nước ngược — Đi ngược dòng nước — Đi ngược lại tư tưởng xã hội.

▸ Từng từ: 逆 流
邊流 biên lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đẩy ra biên giới làm límh thú.

▸ Từng từ: 邊 流
雜流 tạp lưu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hạng người làm các nghề lặt vặt ( thầy bói, thầy thuốc, thầy địa lí… ).

▸ Từng từ: 雜 流
電流 điện lưu

điện lưu

phồn thể

Từ điển phổ thông

dòng điện

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Dòng điện, luồng điện.

▸ Từng từ: 電 流
風流 phong lưu

phong lưu

phồn thể

Từ điển phổ thông

phong lưu

Từ điển trích dẫn

1. Gió thổi. ◎ Như: "phong lưu vân tán" 風流雲散 gió thổi mây tan.
2. Đưa đi xa, lưu truyền. ◎ Như: "phong lưu vạn quốc" 風流萬國.
3. Tập tục, phong hóa. ◇ Trần Canh 陳賡: "Lưỡng Tấn sùng huyền hư, Phong lưu biến Hoa Hạ" 兩晉崇玄虛, 風流變華夏 (Tử Du phỏng Đái đồ 子猷訪戴圖).
4. Phong cách còn truyền lại, lưu phong dư vận. ◇ Hán Thư 漢書: "Kì phong thanh khí tục tự cổ nhi nhiên, kim chi ca dao khảng khái, phong lưu do tồn nhĩ" 其風聲氣俗自古而然, 今之歌謠慷慨, 風流猶存耳 (Triệu Sung Quốc tân khánh kị đẳng truyện tán 趙充國辛慶忌等傳贊).
5. Sái thoát phóng dật, phong nhã tiêu sái. ◇ Liêu trai chí dị 聊齋志異: "(Lâm Tứ Nương) hựu mỗi dữ công bình chất thi từ, hà tắc tì chi; chí hảo cú, tắc mạn thanh kiều ngâm. ý tự phong lưu, sử nhân vong quyện" (林四娘)又每與公評騭詩詞, 瑕則疵之; 至好句, 則曼聲嬌吟. 意緒風流, 使人忘倦 (Lâm Tứ Nương 林四娘).
6. Hình dung tác phẩm văn chương siêu dật tuyệt diệu. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nhược luận phong lưu biệt trí, tự thị giá thủ; nhược luận hàm súc hồn hậu, chung nhượng Hành cảo" 若論風流別致, 自是這首; 若論含蓄渾厚, 終讓蘅稿 (Đệ tam thập thất hồi) Nói về siêu dật cao xa riêng biệt thì là bài này; nhưng về hàm súc hồn hậu thì rốt cuộc phải nhường cho bài của Hành (Vu Quân).
7. Kiệt xuất, phi thường. ◇ Tô Thức 蘇軾: "Bộc tuy vãn sanh, do cập kiến quân chi vương phụ dã. Truy tư nhất thì phong lưu hiền đạt, khởi khả phục mộng kiến tai!" 僕雖晚生, 猶及見君之王父也. 追思一時風流賢達, 豈可復夢見哉 (Dữ Giang Đôn Lễ tú tài thư 與江惇禮秀才書, Chi nhất 之一).
8. Thú vị, vận vị. ◇ Tư Không Đồ 司空圖: "Bất trứ nhất tự, Tận đắc phong lưu" 不著一字, 盡得風流 (Thi phẩm 詩品, Hàm súc 含蓄).
9. Chỉ người kiệt xuất, bất phàm.
10. Phong độ.
11. Tiết tháo, phẩm cách.
12. Vinh sủng. ◇ Trương Thuyết 張說: "Lộ thượng thiên tâm trọng dự du, Ngự tiền ân tứ đặc phong lưu" 路上天心重豫遊, 御前恩賜特風流 (Phụng Hòa Đồng hoàng thái tử quá Từ Ân tự ứng chế 奉和同皇太子過慈恩寺應制).
13. Phong cách, trường phái.
14. Chỉ người xinh đẹp, phong vận, quyến rũ. ◇ Hoa Nhị Phu Nhân 花蕊夫人: "Niên sơ thập ngũ tối phong lưu, Tân tứ vân hoàn sử thượng đầu" 年初十五最風流, 新賜雲鬟使上頭 (Cung từ 宮詞, Chi tam thập 之三十).
15. Phong tình. § Liên quan về tình ái nam nữ. ◎ Như: "phong lưu án kiện" 風流案件.
16. Chơi bời, trai lơ, hiếu sắc. ◎ Như: "tha niên khinh thì phi thường phong lưu, hỉ hoan tại ngoại niêm hoa nhạ thảo" 他年輕時非常風流, 喜歡在外拈花惹草.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ cuộc sống dư giả nhàn hạ, êm đềm như gió thổi như nước chảy. Đoạn trường tân thanh có câu: » Phong lưu rất mực hồng quần, xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê « — Cũng chỉ sự ăn chơi phóng đãng. Thơ Nguyễn Công Trứ có câu: » Mang danh tài sắc cho nên nợ, quan thói phong lưu hóa phải vay «.

▸ Từng từ: 風 流
风流 phong lưu

phong lưu

giản thể

Từ điển phổ thông

phong lưu

▸ Từng từ: 风 流
付之流水 phó chi lưu thủy

Từ điển trích dẫn

1. Cho nước chảy xuôi. Tỉ dụ buông xuôi vì không còn hi vọng gì nữa.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trao cho dòng nước chảy, ý nói mặc cho số phận đẩy đưa. Cũng chỉ việc nhảy xuống nước tự tử.

▸ Từng từ: 付 之 流 水
急流勇退 cấp lưu dũng thoái

Từ điển trích dẫn

1. Chảy mau lui mau. Tỉ dụ thành công rồi rút lui. § Cũng nói "công thành thân thối" 功成身退. ◇ Tỉnh thế hằng ngôn 醒世恆言: "Tri túc bất nhục, tri chỉ bất đãi, kí vô xuất loại bạt tụy chi tài, nghi cấp lưu dũng thối, dĩ tị hiền lộ" 知足不辱, 知止不殆, 既無出類拔萃之才, 宜急流勇退, 以避賢路 (Tam hiếu liêm nhượng sản lập cao danh 三孝廉讓產立高名).

▸ Từng từ: 急 流 勇 退
高山流水 cao sơn lưu thủy

Từ điển trích dẫn

1. "Chung Tử Kì" 鍾子期 nghe đàn "Bá Nha" 伯牙 biết Bá Nha nghĩ đến núi cao hay nước chảy. Nghĩa bóng: Người tri âm khó gặp.
2. Tên một bài từ.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Núi cao nước chảy, chỉ cảnh đẹp thiên nhiên. Hát nói của Cao Bá Quát có câu: » Cao sơn lưu thủy thi thiên trục «. Nghĩa là trước cảnh núi cao nước chảy, làm ngàn bài thơ.

▸ Từng từ: 高 山 流 水