Từ điển Hán Nôm Việt - Tự học tiếng Trung

ⓘ Xem hướng dẫn sử dụng.

合 - cáp, hiệp, hạp, hợp

三合 tam hợp

三合

tam hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Vật liệu để xây nhà thời xưa, do ba thứ họp lại, là vôi, tro và muối. Thường gọi là Tam hợp thổ.

▸ Từng từ: 三合

不合 bất hợp

不合

bất hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

không phù hợp

Từ điển trích dẫn

1. Trái, không phù hợp. ◎ Như: "bất hợp nguyên lí" 不合原理.
2. Không đúng.
3. Bất hòa.
4. Không ngừng, không thôi.
5. Không thể. ◇ Vũ vương phạt Trụ bình thoại 武王伐紂平話: "Đại vương hưu binh bãi chiến, bất hợp phạt Trụ" 大王休兵罷戰, 不合伐紂 (Quyển hạ) Đại vương thôi binh ngưng chiến, không thể đánh Trụ được.

▸ Từng từ: 不合

交合 giao hợp

交合

giao hợp

Từ điển trích dẫn

1. Kết giao, giao hảo. ◇ Tôn Tử 孫子: "Bĩ địa vô xá, cù địa giao hợp" 圮地無舍, 衢地交合 (Cửu biến 九變) Chỗ đất đổ nát không nhà cửa, thì giao kết chư hầu cho bền vững.
2. Liền nhau, liên tiếp. ◇ Từ Hoằng Tổ 徐弘祖: "Lưỡng ngạn thạch phong giao hợp, thủy lưu hạp gian" 兩岸石峰交合, 水流峽間 (Từ hà khách du kí 徐霞客遊記).
3. Giao cấu, giao phối, tính giao. ◇ Tỉnh thế hằng ngôn 醒世恆言: "Đế hựu lệnh họa công hội họa sĩ nữ giao hợp chi đồ sổ thập bức, huyền ư các trung" 帝又令畫工繪畫士女交合之圖數十幅, 懸於閣中 (Tùy Dương đế dật du triệu khiển 隋煬帝逸游召譴).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như Giao cấu 交媾.

▸ Từng từ: 交合

作合 tác hợp

作合

tác hợp

Từ điển trích dẫn

1. Kết thành vợ chồng.
2. Làm môi giới.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Làm cho xum họp ( thành vợ chồng ) — Cung oán ngâm khúc có câu: » Đường tác hợp trời kia dun dủi, lọt làm sao cho khỏi nhân tình «.

▸ Từng từ: 作合

六合 lục hợp

六合

lục hợp

Từ điển trích dẫn

1. Trời, đất, đông, tây, nam, bắc gọi là "lục hợp" 六合.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chỉ trời, đất, đông, tây, nam, bắc.

▸ Từng từ: 六合

化合 hóa hợp

化合

hóa hợp

Từ điển trích dẫn

1. Hai hoặc nhiều vật chất hợp lại, phản ứng tạo thành một chất khác, gọi là "hóa hợp" 化合. ★ Tương phản: "phân giải" 分解.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hợp lại mà thay đổi, để thành chất khác.

▸ Từng từ: 化合

合一 hợp nhất

合一

hợp nhất

Từ điển trích dẫn

1. Hợp lại làm một.
2. Đồng nhất, nhất trí. ◇ Lỗ Tấn 魯迅: "Nhật Bổn đích ngữ văn thị bất hợp nhất đích, học liễu ngữ, khán bất đổng văn" 日本的語文是不合一的, 學了語, 看不懂文 (Thư tín tập 書信集, Trí đường thao 致唐弢).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hợp lại làm một.

▸ Từng từ: 合一

合作 hợp tác

合作

hợp tác

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp tác, cộng tác, kết hợp làm chung

Từ điển trích dẫn

1. Cùng nhau làm việc. ◎ Như: "thông lực hợp tác" 通力合作 đồng tâm hiệp lực, cộng đồng nỗ lực.
2. Cùng nhau sáng tác. ◇ Thẩm Sơ 沈初: "Quốc triều Uẩn Nam Điền Vương Thạch Cốc đa hợp tác san thủy, diệc tối giai" 國朝惲南田王石谷多合作山水, 亦最佳 (Tây thanh bút kí 西清筆記, Kí danh tích 記名跡) Quan triều đình Uẩn Nam Điền và Vương Thạch Cốc thường cùng nhau vẽ tranh sơn thủy, cũng đều rất đẹp.
3. Hợp tấu, cùng nhau diễn tấu. ◇ Trương Sư Chánh 張師正: "Nhất nhật, nhập san đốc dịch mê lộ, văn nhạc thanh hợp tác ư san cốc gian" 一日, 入山督役迷路, 聞樂聲合作於山谷間 (Quát dị chí 括异志, Cao Thuấn Thần 高舜臣) Một hôm, vào núi coi sóc lao dịch, bị lạc đường, nghe tiếng nhạc hợp tấu trong hang núi.
4. Làm theo phép tắc. ◇ Cát Hồng 葛洪: "Mặc Tử bái thụ hợp tác, toại đắc kì nghiệm" 墨子拜受合作, 遂得其驗 (Thần tiên truyện 神仙傳, Mặc Tử 墨子).
5. Hợp cách (thư họa, thi văn). ◇ Hồ Chấn Hanh 胡震亨: "Như Lão Đỗ chi nhập Thục, thiên thiên hợp tác, ngữ ngữ đương hành, sơ học sở đương pháp dã" 如老杜之入蜀, 篇篇合作, 語語當行, 初學所當法也 (Đường âm quý thiêm 唐音癸籤, Quyển lục 卷六, Bình vị nhị 評彙二).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp nhau lại chung sức làm việc.

▸ Từng từ: 合作

合例 hợp lệ

合例

hợp lệ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng theo cách thức vẫn có.

▸ Từng từ: 合例

合力 hiệp lực

合力

hiệp lực

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

chung sức, hợp tác, cộng tác

合力

hợp lực

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

chung sức, hợp tác, cộng tác

Từ điển trích dẫn

1. Góp sức, cùng nhau ra sức. ★ Tương phản: "độc lực" 獨力.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Góp sức chung nhau làm việc.

▸ Từng từ: 合力

合卺 hợp cẩn

合卺

hợp cẩn

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

vợ chồng làm lễ chuốc rượu nhau

Từ điển trích dẫn

1. Ngày xưa, vợ chồng mới cưới chuốc rượu với nhau gọi là lễ "hợp cẩn" 合卺.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lễ uống rượu chung giữa hai vợ chồng trong phòng riêng, trước lúc động phòng, tục xưa.

▸ Từng từ: 合卺

合同 hợp đồng

合同

hợp đồng

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp đồng, giao kèo

Từ điển trích dẫn

1. Khế ước, giao kèo.
2. Đồng tâm hợp lực. ◇ Sử Kí 史記: "Thượng hạ hợp đồng, khả dĩ trường cửu" 上下合同, 可以長久 (Quyển bát thập thất, Lí Tư truyện 李斯傳) Trên dưới đồng tâm hợp lực, thì có thể được lâu dài.
3. Hội họp.
4. Tương đồng.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tờ giấy làm bằng, ghi sự thỏa thuận của đôi bên về việc gì.

▸ Từng từ: 合同

合唱 hợp xướng

合唱

hợp xướng

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp xướng, đồng ca

▸ Từng từ: 合唱

合奏 hợp tấu

合奏

hợp tấu

Từ điển trích dẫn

1. Hòa nhạc, nhiều nhạc khí cùng diễn tấu. ★ Tương phản: "độc tấu" 獨奏.
2. Cùng nhau tâu lên vua. ◇ Tống sử 宋史: "Sự can quốc thể, tắc tể tương, chấp chánh quan hợp tấu" 事干國體, 則宰相, 執政官合奏 (Chức quan chí nhị 職官志二).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cùng đánh các nhạc khí lên cùng một lượt.

▸ Từng từ: 合奏

合巹 hợp cẩn

合巹

hợp cẩn

Từ điển trích dẫn

1. ☆ Tương tự: "hợp cẩn" 合卺.

▸ Từng từ: 合巹

合式 hợp thức

合式

hợp thức

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp thức, hợp cách, đúng cách

Từ điển trích dẫn

1. Đúng cách thức quy định. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Hoàn hữu na ta trướng mạn liêm tử tịnh trần thiết ngoạn khí cổ đổng, khả dã đô thị nhất xứ nhất xứ hợp thức phối tựu đích?" 還有那些帳幔簾子並陳設玩器古董, 可也都是一處一處合式配就的 (Đệ thập thất hồi) Nhưng màn, rèm và các món đồ cổ trần thiết đã xếp đặt đâu vào đấy chưa?
2. Thích nghi, phù hợp thật tế.
3. Thỏa đáng.
4. Đầu hợp, khế hợp. ◇ Hồ Dã Tần 胡也頻: "Chánh thị ngận hợp thức đích nhất đối bạn lữ" 正是很合式的一對伴侶 (Quang minh tại ngã môn đích tiền diện 光明在我們的前面, Nhị ngũ).
5. Hợp ý, vừa ý.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng cách, được nhìn nhận.

▸ Từng từ: 合式

合意 hợp ý

合意

hợp ý

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp ý, vừa ý

▸ Từng từ: 合意

合成 hợp thành

合成

hợp thành

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp thành, ghép thành

▸ Từng từ: 合成

合掌 hợp chưởng

合掌

hợp chưởng

Từ điển trích dẫn

1. Chắp hai bàn tay lại với nhau rồi đặt ngang ngực để tỏ lòng thành khẩn hoặc kính trọng. § Cũng là một nghi thức Phật giáo. ◇ Tây du kí 西遊記: "Na tỉ khưu ni chí Phật tiền hợp chưởng đạo: Tôn Ngộ Không hữu sự, yếu kiến Như Lai" 那比丘尼至佛前合掌道: 孫悟空有事, 要見如來 (Đệ ngũ thập nhị hồi).
2. Trong thi văn đối ngẫu, từ hoặc câu trùng lặp ý nghĩa gọi là "hợp chưởng" 合掌. Thí dụ trong hai câu "Tàm ốc triêu hàn bế, Điền gia trú vũ gian" 蠶屋朝寒閉, 田家晝雨閒 (Tứ minh thi thoại 四溟詩話, Quyển nhất), hai chữ "triêu" 朝 và "trú" 晝 bị "hợp chưởng".
3. Gặp gỡ. ◇ Trần Nhữ Nguyên 陳汝元: "Phù bình tung tích đa phiêu đãng, hà thì hợp chưởng?" 浮萍蹤跡多漂蕩, 何時合掌 (Kim liên kí 金蓮記, Môi hợp 媒合).
4. Phù hợp nhau. ◇ Lí Ngư 李漁: "Giá thoại thuyết lai hữu ta hợp chưởng" 這話說來有些合掌 (Liên hương bạn 憐香伴, Thiến môi 倩媒).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chắp tay lại.

▸ Từng từ: 合掌

合時 hợp thì

合時

hợp thì

Từ điển trích dẫn

1. Phải thời, thích hợp với thời thượng. ★ Tương phản: "thất thì" 失時, "quá thì" 過時.

合時

hợp thời

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng lúc.

▸ Từng từ: 合時

合格 hợp cách

合格

hợp cách

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

có đủ điều kiện, phù hợp quy cách

Từ điển trích dẫn

1. Đúng với tiêu chuẩn đã quy định. ☆ Tương tự: "cập cách" 及格.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng với luật lệ đặt ra.

▸ Từng từ: 合格

合歡 hợp hoan

合歡

hợp hoan

Từ điển trích dẫn

1. Cùng nhau vui vẻ. ◇ Lễ Kí 禮記: "Cố tửu thực giả, sở dĩ hợp hoan dã" 故酒食者, 所以合歡也 (Nhạc kí 樂記).
2. Tên cây, lá như lá hòe, ban đêm thì hợp lại, hoa đỏ, nở về mùa hạ. § Còn gọi là "dạ hợp" 夜合 hoặc "hợp hôn" 合昏.
3. Chỉ mọi đồ vật có trang sức hoa văn hình vẽ tượng trưng hòa hợp hoan lạc. ◇ Văn tuyển 文選: "Văn thải song uyên ương, Tài vi hợp hoan bị" 文采雙鴛鴦, 裁為合歡被 (Cổ thi thập cửu thủ 古詩十九首, Khách tòng viễn phương lai 客從遠方來).
4. Nam nữ giao hoan. ◇ Cảnh thế thông ngôn 警世通言: "Thẩm Hồng bình nhật nguyên dữ Tiểu Danh hữu tình, na thì xả tại phô thượng, thảo thảo hợp hoan, dã đương xuân phong nhất độ" 沈洪平日原與小名有情, 那時扯在鋪上, 草草合歡, 也當春風一度 (Ngọc đường xuân lạc nan phùng phu 玉堂春落難逢夫).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp mặt chung vui.

▸ Từng từ: 合歡

合法 hợp pháp

合法

hợp pháp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp pháp, đúng luật

Từ điển trích dẫn

1. Đúng theo pháp luật quy định. ◎ Như: "hợp pháp hành vi" 合法行為.
2. Hợp với phép tắc, đúng cách thức. ◇ Vương Sĩ Chân 王士禛: "Thử địa tự giai, tích táng bất hợp pháp, bất cấp thiên, thả hữu kì họa" 此地自佳, 惜葬不合法, 不急遷, 且有奇禍 (Trì bắc ngẫu đàm 池北偶談, Đàm hiến nhị 談獻二, Lưu lại bộ 劉吏部).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng theo luật lệ quốc gia.

▸ Từng từ: 合法

合理 hợp lí

合理

hợp lí

phồn & giản thể

Từ điển trích dẫn

1. Phù hợp với đạo lí hoặc sự lí. ☆ Tương tự: "công đạo" 公道. ★ Tương phản: "vô lí" 無理. ◇ Bắc sử 北史: "Mỗi hội nghị, thường độc hậu ngôn, ngôn triếp hợp lí" 每會議, 常獨後言, 言輒合理 (Hộc Luật Kim truyện 斛律金傳).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đúng với lẽ phải.

合理

hợp lý

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp lý, đúng, phải chăng

▸ Từng từ: 合理

合璧 hợp bích

合璧

hợp bích

Từ điển trích dẫn

1. Hai nửa ngọc bích hợp thành một hình tròn. ◇ Giang Yêm 江淹: "Thưởng dĩ song châu, Tứ dĩ hợp bích" 賞以雙珠, 賜以合璧 (Lệ sắc phú 麗色賦).
2. Tỉ dụ mặt trời và mặt trăng cùng lên cao. ◇ Hán Thư 漢書: "Nhật nguyệt như hợp bích, Ngũ tinh như liên châu" 日月如合璧, 五星如聯珠 (Luật lịch chí thượng 律曆志上).
3. Nói ví vua và hoàng hậu hợp táng.
4. Phối hợp tinh hoa hai thứ khác nhau, đem hai bên đối chiếu. ◇ Mao Thuẫn 茅盾: "Tòng hỏa xa thượng tựu khán kiến "Hoan nghênh quốc liên điều tra đoàn" đích bạch bố tiêu ngữ hoành quải tại nguyệt đài đích diêm hạ, giá thị Trung Anh văn hợp bích đích tiêu ngữ" 從火車上就看見"歡迎國聯調查團"的白布標語橫挂在月臺的檐下, 這是中英文合璧的標語 (Cố hương tạp kí 故鄉雜記).

▸ Từng từ: 合璧

合羣 hợp quần

合羣

hợp quần

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp lại thành bầy.

▸ Từng từ: 合羣

合衆 hợp chúng

合衆

hợp chúng

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp đông người để mưu việc.

▸ Từng từ: 合衆

合適 hợp thích

合適

hợp thích

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

thích hợp, phù hợp, đúng đắn

Từ điển trích dẫn

1. Thích nghi. § Tức là phù hợp với yêu cầu. ◎ Như: "giá tổ ngoạn cụ cấp tam chí ngũ tuế đích ấu nhi sử dụng giảo vi hợp thích" 這組玩具給三至五歲的幼兒使用較為合適. ◇ Tào Ngu 曹禺: "Yếu thị Phương tiên sanh khán trước bất hợp thích, cáo tố ngã, ngã bả ngã đích ốc tử nhượng cấp tha" 要是方先生看着不合適, 告訴我, 我把我的屋子讓給他 (Nhật xuất 日出, Đệ nhất mạc).
2. ☆ Tương tự: "thích hợp" 適合, "thích nghi" 適宜. ★ Tương phản: "bất hợp" 不合.

▸ Từng từ: 合適

合金 hợp kim

合金

hợp kim

Từ điển trích dẫn

1. Vật chất do hai hoặc nhiều nguyên tố hợp thành, trong đó ít nhất có một nguyên tố thuộc loài kim.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chất kim loại do nhiều kim loại khác trộn lẫn mà thành.

▸ Từng từ: 合金

和合 hòa hợp

和合

hòa hợp

Từ điển trích dẫn

1. Hòa mục đồng tâm. ◇ Hồng Lâu Mộng 紅樓夢: "Nữ nhi lạc, phu xướng phụ tùy chân hòa hợp" , 夫唱婦隨真和合 (Đệ nhị thập bát hồi) Gái này vui, chồng đề xướng vợ phụ theo thật là hòa mục.
2. Điều hòa, hỗn hợp. ◎ Như: "âm dương hòa hợp" 陰陽和合.
3. Chỉ hai cao tăng "Hàn San" 寒山 và "Thập Đắc" 拾得.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cùng chung trong sự êm đẹp.

▸ Từng từ: 和合

场合 trường hợp

场合

trường hợp

giản thể

Từ điển phổ thông

trường hợp, hoàn cảnh

▸ Từng từ: 场合

場合 trường hợp

場合

trường hợp

phồn thể

Từ điển phổ thông

trường hợp, hoàn cảnh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cái hoàn cảnh và cái cách sự việc xảy ra.

▸ Từng từ: 場合

契合 khế hợp

契合

khế hợp

Từ điển trích dẫn

1. Ý khí hợp nhau. ◇ Yết Hề Tư 揭傒斯: "Quân thần khế hợp đồng Nghiêu Thuấn, Lễ nhạc quang hoa mại Hán Đường" 君臣契合同堯舜, 禮樂光華邁漢唐 (Tống Huy Tông khúc yến thái kinh đồ họa kí 宋徽宗曲宴蔡京圖畫記).
2. Phù hợp. ◇ Diệp Thích 葉適: "Úy mãn dân vọng, khế hợp thiên tâm" 慰滿民望, 契合天心 (Thụ ngọc bảo hạ tiên 受玉寶賀箋).
3. Kết minh, ước định. ◇ Nguyên triều bí sử 元朝秘史: "Thiếp Mộc Chân thuyết: "Tại tiền nhật tử nhĩ dữ ngã phụ thân khế hợp, tiện thị phụ thân nhất bàn. Kim tương ngã thê thượng kiến công cô đích lễ vật tương lai dữ phụ thân." Tùy tức tương hắc điêu thử áo tử dữ liễu" 帖木真說: "在前日子你與我父親契合, 便是父親一般. 今將我妻上見公姑的禮物將來與父親." 隨即將黑貂鼠襖子與了 (Quyển nhị).
4. Phiếm chỉ giao hảo. ◇ Lí Ngư 李漁: "Ngã hòa nhĩ vô tâm khế hợp, cánh thành mạc nghịch chi giao" 我和你無心契合, 竟成莫逆之交 (Thận loan giao 慎鸞交, Cửu yếu 久要).

▸ Từng từ: 契合

好合 hảo hợp

好合

hảo hợp

Từ điển trích dẫn

1. Hòa hợp tốt đẹp (nói về vợ chồng).
2. Ý chí hợp nhau. ◇ Diêm thiết luận 鹽鐵論: "Phù lưỡng chủ hảo hợp, nội ngoại giao thông, thiên hạ an ninh" 夫兩主好合, 內外交通, 天下安寧 (Kết hòa 結和) Hai chủ tương hợp ý chí thì trong ngoài thông nhau, thiên hạ yên ổn.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hòa hợp tốt đẹp, nói về vợ chồng.

▸ Từng từ: 好合

容合 dung hợp

容合

dung hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Làm cho đều hòa.

▸ Từng từ: 容合

寡合 quả hợp

寡合

quả hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ít hợp với người khác. Chỉ người thanh cao, thẳng thắn, không giống người thường nên ít hợp với ai.

▸ Từng từ: 寡合

巧合 xảo hợp

巧合

xảo hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

trùng hợp ngẫu nhiên

▸ Từng từ: 巧合

愈合 dũ hợp

愈合

dũ hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

khỏi bệnh, lành bệnh

▸ Từng từ: 愈合

意合 ý hợp

意合

ý hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Những điều mà hai người cùng nghĩ thì vừa đúng với nhau. Thường nói: Ý hợp tâm đầu ( lòng dạ và ý nghĩ hợp nhau, đúng như nhau ). Đoạn trường tân thanh : » Hai bên ý hợp tâm đầu, Khi thân chẳng lọ là cầu mới thân «.

▸ Từng từ: 意合

接合 tiếp hợp

接合

tiếp hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

nối nhau, tiếp xúc, ghép

▸ Từng từ: 接合

收合 thu hợp

收合

thu hợp

Từ điển trích dẫn

1. Thu tập, tụ tập. ◇ Hầu Phương Vực 侯方域: "Nhi Thái Tử Đan giả, thả thu hợp lục quốc chi dư tẫn, dĩ tây hướng nhi tiền" 而太子丹者, 且收合六國之餘燼, 以西向而前 (Thái Tử Đan luận 太子丹論).

▸ Từng từ: 收合

整合 chỉnh hợp

整合

chỉnh hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

làm cho phù hợp

▸ Từng từ: 整合

暗合 ám hợp

暗合

ám hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hợp nhau, hiểu nhau

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tình cờ ăn khớp với nhau, giống nhau.

▸ Từng từ: 暗合

會合 hội hợp

會合

hội hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ họp lại.

▸ Từng từ: 會合

混合 hỗn hợp

混合

hỗn hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

hỗn hợp, pha lẫn, trộn lẫn, hòa lẫn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trộn lẫn với nhau.

▸ Từng từ: 混合

烏合 ô hợp

烏合

ô hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ họp lại một cách lộn xộn như bầy quạ, dễ tan rã mau chóng.

▸ Từng từ: 烏合

牉合 phán hợp

牉合

phán hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Mỗi bên một nửa mà họp lại thành một, chỉ sự kết hợp vợ chồng.

▸ Từng từ: 牉合

瓦合 ngõa hợp

瓦合

ngõa hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ hợp lại như những viên ngói xếp lên nhau, chỉ sự tụ họp không bền vững.

▸ Từng từ: 瓦合

百合 bách hợp

百合

bách hợp

Từ điển trích dẫn

1. Cây sống nhiều năm, hoa trắng hoặc vàng, có củ. Còn gọi là hoa huệ. ◇ Lục Du 陸游: "Cánh khất lưỡng tùng hương bách hợp, Lão ông thất thập thượng đồng tâm" 更乞兩叢香百合, 老翁七十尚童心 (Song tiền tác tiểu thổ san nghệ lan... 窗前作小土山藝蘭...).

▸ Từng từ: 百合

稱合 xứng hợp

稱合

xứng hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ngang nhau, vừa với nhau.

▸ Từng từ: 稱合

符合 phù hợp

符合

phù hợp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

phù hợp, thích đáng

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Vừa với nhau, ăn khớp với nhau.

▸ Từng từ: 符合

糾合 củ hợp

糾合

củ hợp

Từ điển trích dẫn

1. Tụ họp lại, tập hợp, triệu tập. ◇ Tam quốc diễn nghĩa 三國演義: "Thiệu đẳng cụ xã tắc luân táng, củ hợp nghĩa binh, tịnh phó quốc nạn" 紹等懼社稷淪喪, 糾合義兵, 並赴國難 (Đệ ngũ hồi).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ họp lại. Kết hợp lại.

▸ Từng từ: 糾合

組合 tổ hợp

組合

tổ hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Lập thành từng nhóm, nối kết với nhau.

▸ Từng từ: 組合

結合 kết hợp

結合

kết hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp nhau lại thắt chặt mối liên lạc.

▸ Từng từ: 結合

綜合 tống hợp

綜合

tống hợp

Từ điển trích dẫn

1. Gom góp. ◎ Như: "tống hợp đại gia đích ý kiến" 綜合大家的意見 gom góp ý kiến mọi người.
2. Tổng hợp. § Đối lại với "phân tích" 分析.

▸ Từng từ: 綜合

總合 tổng hợp

總合

tổng hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gom chung lại.

▸ Từng từ: 總合

联合 liên hợp

联合

liên hợp

giản thể

Từ điển phổ thông

liên hiệp

▸ Từng từ: 联合

聚合 tụ hợp

聚合

tụ hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Như Tụ hội 聚會.

▸ Từng từ: 聚合

聯合 liên hợp

聯合

liên hợp

phồn thể

Từ điển phổ thông

liên hiệp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hợp lại, kết hợp để làm việc chung.

▸ Từng từ: 聯合

苟合 cẩu hợp

苟合

cẩu hợp

Từ điển trích dẫn

1. Chỉ biết a dua tùy tiện, không cần đúng đạo nghĩa. ◇ Chiến quốc sách 戰國策: "Ngô Khởi sự Điệu Vương, sử tư bất hại công, sàm bất tế trung, ngôn bất thủ cẩu hợp, hạnh bất thủ cẩu dong" 吳起事悼王, 使私不害公, 讒不蔽忠, 言不取苟合 (Tần sách tam 秦策三) Ngô Khởi thờ Điệu Vương, không để việc riêng hại việc công, lời gièm pha không che lấp được lòng trung, lời nói (của ông) không a dua phụ họa, đức hạnh không vụ giả dối bề mặt.
2. Tạm bợ, qua loa.
3. Chỉ nam nữ kết hợp bất chính. ◇ Liêu trai chí dị 聊齋志異: "Ngã lưỡng nhân tình hảo tuy giai, chung thuộc cẩu hợp" 我兩人情好雖佳, 終屬苟合 (A Hà 阿霞) Hai ta tuy tình ý tốt đẹp, nhưng vẫn là không chính đáng.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bạn bè chơi với nhau không vì đạo nghĩa — Chỉ sự ăn nằm không chính đáng giữa trai gái ( không phải là vợ chồng ).

▸ Từng từ: 苟合

融合 dung hợp

融合

dung hợp

Từ điển trích dẫn

1. Tan chảy, dung hóa.
2. Điều hòa, hòa hợp. ◇ Trần Lượng 陳亮: "Thiên nhân báo ứng, thượng đọa miểu mang; thượng hạ dung hợp, thật quan kích khuyến" 天人報應, 尚墮渺茫; 上下融合, 實關激勸 (Thư Triệu Vĩnh Phong huấn chi hành lục hậu 書趙永豐訓之行錄後).

▸ Từng từ: 融合

複合 phức hợp

複合

phức hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gom góp nhiều thứ.

▸ Từng từ: 複合

迎合 nghênh hợp

迎合

nghênh hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gặp gỡ và thấy lòng dạ giống nhau — Cũng chỉ sự đón ý người khác.

▸ Từng từ: 迎合

連合 liên hợp

連合

liên hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Hợp lại với nhau mà làm việc.

▸ Từng từ: 連合

遇合 ngộ hợp

遇合

ngộ hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gặp gỡ nhau và thấy lòng dạ giống nhau.

▸ Từng từ: 遇合

適合 thích hợp

適合

thích hợp

Từ điển trích dẫn

1. Phù hợp. ◇ Vương Tây Ngạn 王西彥: "Ngã đích luận điệu bất thích hợp nhĩ đích tì vị" 我的論調不適合你的脾胃 (Cổ ốc 古屋, Đệ nhất bộ nhị).
2. Thích nghi. ◎ Như: "thử địa khí hậu thích hợp" 此地氣候適合.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Vừa đúng với.

▸ Từng từ: 適合

配合 phối hợp

配合

phối hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Họp lại trong sự sắp xếp ổn thỏa.

▸ Từng từ: 配合

野合 dã hợp

野合

dã hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trai gái tư thông ăn nằm với nhau.

▸ Từng từ: 野合

集合 tập hợp

集合

tập hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ họp lại.

▸ Từng từ: 集合

離合 li hợp

離合

li hợp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chia lìa và hợp mặt. Tự tình khúc của Cao Bá Quát có câu: » Bẻ cành liễu ngâm câu li hợp, khuất ngàn dâu qua lớp đoản tràng «.

▸ Từng từ: 離合

鳩合 cưu hợp

鳩合

cưu hợp

Từ điển trích dẫn

1. Tập hợp, triệu tập.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tụ họp lại.

▸ Từng từ: 鳩合

三合土 tam hợp thổ

三合土

tam hợp thổ

Từ điển trích dẫn

1. Ba vật liệu: "thạch hôi" 石灰, "tế sa" 細砂 và "thạch tử" 石子 trộn lại gọi là "tam hợp thổ" 三合土, dùng để xây cất thời xưa.

▸ Từng từ: 三合土

不合作 bất hợp tác

不合作

bất hợp tác

Từ điển trích dẫn

1. Không làm việc chung với người khác, không cùng người khác phối hợp.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không làm việc chung với.

▸ Từng từ: 不合作

不合例 bất hợp lệ

不合例

bất hợp lệ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không đúnh với điều đặt ra.

▸ Từng từ: 不合例

不合時 bất hợp thời

不合時

bất hợp thời

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không đúng lúc.

▸ Từng từ: 不合時

不合法 bất hợp pháp

不合法

bất hợp pháp

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bất hợp pháp, phi pháp

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không đúng với luật lệ phép tắc.

▸ Từng từ: 不合法

不合理 bất hợp lý

不合理

bất hợp lý

phồn & giản thể

Từ điển phổ thông

bất hợp lý, không hợp ly

▸ Từng từ: 不合理

合作社 hợp tác xã

合作社

hợp tác xã

Từ điển trích dẫn

1. Tổ chức lấy phương pháp cộng đồng kinh doanh mưu cầu lợi ích kinh tế, dịch vụ cho các thành viên. ◎ Như: "tín dụng hợp tác xã" 信用合作社.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Đoàn thể quy tụ những người cùng làm việc với nhau.

▸ Từng từ: 合作社

合式化 hợp thức hóa

合式化

hợp thức hóa

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Làm cho trở thành đúng cách, để được nhìn nhận.

▸ Từng từ: 合式化

合衆國 hợp chúng quốc

合衆國

hợp chúng quốc

Từ điển trích dẫn

1. "Mĩ-lợi-kiên Hợp Chúng quốc" 美利堅合眾國 (United States of America).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Quốc gia bao gồm nhiều quốc gia nhỏ ( United states ). Ta có người gọi là Hợp chủng quốc.

▸ Từng từ: 合衆國

撮合山 toát hợp san

撮合山

toát hợp san

Từ điển trích dẫn

1. Chỉ người làm mai mối. ◇ Kinh bổn thông tục tiểu thuyết 京本通俗小說: "Nguyên lai na bà tử thị cá toát hợp san, chuyên kháo tác môi vi sanh" 原來那婆子是個撮合山, 專靠作媒為生 (Tây Sơn nhất quật quỷ 西山一窟鬼).

▸ Từng từ: 撮合山

百合科 bách hợp khoa

百合科

bách hợp khoa

Từ điển trích dẫn

1. Loài cây như hoa huệ.

▸ Từng từ: 百合科

不合時宜 bất hợp thời nghi

不合時宜

bất hợp thời nghi

Từ điển trích dẫn

1. Không phù hợp với thời thế và xu hướng (những điều đang được ưa chuộng).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Không đúng với những điều đang được đời ưa chuộng.

▸ Từng từ: 不合時宜

不謀而合 bất mưu nhi hợp

不謀而合

bất mưu nhi hợp

Từ điển trích dẫn

1. Không thương lượng trước mà ý kiến, hành vi thích hợp với nhau. ☆ Tương tự: "bất ước nhi đồng" 不約而同.

▸ Từng từ: 不謀而合

夫婦好合 phu phụ hảo hợp

夫婦好合

phu phụ hảo hợp

Từ điển trích dẫn

1. Vợ chồng tương hợp, hài hòa. ◇Ấu học quỳnh lâm 幼學瓊林: "Như cổ sắt cầm, phu phụ hảo hợp chi vị" 如鼓瑟琴, 夫婦好合之謂 (Quyển nhị, Phu phụ loại 夫婦類) Như gảy đàn sắt đàn cầm, gọi là "phu phụ hảo hợp".

▸ Từng từ: 夫婦好合

珠聯璧合 châu liên bích hợp

珠聯璧合

châu liên bích hợp

Từ điển trích dẫn

1. Hạt châu liền thành chuỗi, ngọc bích hợp thành đôi. Nghĩa bóng: Bạn tốt tụ họp với nhau, hay là trai gái tốt lành kết hợp. Thường dùng làm câu chúc tụng tân hôn. § Cũng viết "bích hợp châu liên" 璧合珠連, "liên châu hợp bích" 連珠合璧.

▸ Từng từ: 珠聯璧合

珠還合圃 châu hoàn hợp phố

珠還合圃

châu hoàn hợp phố

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ngọc trai trở về Hợp phố. Đất Hợp phố thuộc quận Giao Chỉ đời Hán, tức lĩnh thổ Việt Nam thời cổ, sản xuất nhiều ngọc trai, các Thái thú Trung Hoa thường vơ vét mang về, tới khi Mạnh Thường làm Thái thú thì đem trả lại các hạt trai đó. Về sau chỉ của mất mà lại tìm được. Chữ Phố cũng viết là 浦.

▸ Từng từ: 珠還合圃

珠還合浦 châu hoàn hợp phố

珠還合浦

châu hoàn hợp phố

Từ điển trích dẫn

1. Ngọc trai (trân châu) trở về Hợp Phố. Ý nói người đi rồi trở lại hoặc vật báu mất rồi tìm lại được. § Điển tích: Quận "Hợp Phố" 合浦 ở bờ biển sản sinh rất nhiều ngọc trai. Vì quan tể ở đó tham lam vô độ, bắt dân phải đi mò lấy ngọc trai đem nộp cho quan lại, bao nhiêu ngọc trai đều tự dời hết sang quận "Giao Chỉ" 交阯. Sau "Mạnh Thường" 孟嘗 làm thái thú Hợp Phố, có nhân chính, những ngọc trai lại trở về (Hậu Hán Thư, Mạnh Thường truyện 孟嘗傳).

▸ Từng từ: 珠還合浦

百年好合 bách niên hảo hợp

百年好合

bách niên hảo hợp

Từ điển trích dẫn

1. Thường dùng làm lời chúc tụng vợ chồng mới cưới, cầu mong tình cảm tốt đẹp lâu dài.

▸ Từng từ: 百年好合

知行合一 tri hành hợp nhất

知行合一

tri hành hợp nhất

Từ điển trích dẫn

1. Học thuyết do "Vương Thủ Nhân" 王守仁 đời Minh chủ trương rằng "tri" 知 và "hành" 行 phải đi đôi với nhau.