腸 - tràng, trường
充腸 sung trường

Từ điển trích dẫn

1. Cho đầy ruột. ◇ Hoài Nam Tử 淮南子: "Bần nhân tắc hạ bị hạt đái tác, hàm thục ẩm thủy dĩ sung trường, dĩ chi thử nhiệt" 貧人則夏被褐帶索, 含菽飲水以充腸, 以支暑熱 (Tề tục 齊俗) Người nghèo thì mùa hè mặc áo vải thô buộc dây, ăn đậu uống nước lã cho đầy ruột để chịu được nóng.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cho vào ruột, ý nói tạm cho qua cơn đói.

▸ Từng từ: 充 腸
大腸 đại tràng

đại tràng

phồn thể

Từ điển phổ thông

đại tràng, phần ruột lớn

đại trường

phồn thể

Từ điển phổ thông

đại tràng, phần ruột lớn

Từ điển trích dẫn

1. Ruột già.
2. Tên của một món ăn làm với gạo nếp trộn thịt nhồi ruột heo ở Đài Loan: "nhu mễ tràng" 糯米腸.

▸ Từng từ: 大 腸
小腸 tiểu trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ruột non.

▸ Từng từ: 小 腸
心腸 tâm trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tim và ruột. Chỉ lòng dạ.

▸ Từng từ: 心 腸
愁腸 sầu trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Khúc ruột buồn, chỉ lòng buồn. » Khúc Sầu trường bối rối đường tơ « ( Cung oán ).

▸ Từng từ: 愁 腸
斷腸 đoạn trường

Từ điển trích dẫn

1. Cắt mổ ruột. ◇ Ngụy thư 魏書: "Bệnh nhược tại tràng trung, tiện đoạn tràng tiên tẩy" 病若在腸中, 便斷腸湔洗 (Hoa Đà truyện 華佗傳) Bệnh dường như ở trong ruột, liền mổ ruột gột rửa.
2. Đứt ruột. Tỉ dụ đau thương tới cực điểm. ◇ Lí Bạch 李白: "Nhất chi hồng diễm lộ ngưng hương, Vân vũ Vu sơn uổng đoạn tràng" 一枝紅艷露凝香, 雲雨巫山枉斷腸 (Thanh bình điệu từ 清平調詞) Nàng (Dương Quý Phi 楊貴妃) Như một cành hồng đẹp phủ móc đọng hương, (Khiến cho) thần nữ mây mưa ở Vu sơn cũng phải đứt ruột.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ruột đứt, chỉ sự đau lòng.

▸ Từng từ: 斷 腸
潤腸 nhuận trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Làm cho ruột được trơn ướt, bổ ruột, giúp vào việc tiêu hóa.

▸ Từng từ: 潤 腸
盲腸 manh trường

manh trường

phồn thể

Từ điển phổ thông

ruột thừa

▸ Từng từ: 盲 腸
肚腸 đỗ tràng

Từ điển trích dẫn

1. Thường chỉ ruột. ◇ Thủy hử truyện 水滸傳: "Lưỡng cá kiệu phu thượng khứ khán thì, nguyên lai khước thị lão nha đoạt na đỗ tràng cật, dĩ thử quát táo" 兩個轎夫上去看時, 原來卻是老鴉奪那肚腸吃, 以此聒噪 (Đệ tứ lục hồi) Hai người phu kiệu đến gần nhìn, thì ra đàn quạ đang xé ruột tranh nhau ăn, vì thế chúng kêu quác quác ầm lên.
2. Lòng dạ, tâm tư. ◇ Lí Ngư 李漁: "Tha kim niên nhất thập lục tuế, dã bất tiểu liễu, tảo ta tầm nhất phận nhân gia, dữ tha giai liễu kháng lệ, dã phóng hạ nhất điều đích đỗ tràng" 他今年一十六歲, 也不小了, 早些尋一分人家, 與他偕了伉儷, 也放下一條的肚腸 (Thận trung lâu 蜃中樓, Huấn nữ 訓女).

▸ Từng từ: 肚 腸
肝腸 can trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Gan và ruột. Chỉ tấm lòng thành thật — Ta còn hiểu là mạnh dạn, không sợ gì như Can đảm.

▸ Từng từ: 肝 腸
腸斷 trường đoạn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ruột đứt, ý nói đau lòng. Hát nói của Cao Bá Quát: » Trường đoạn tiêu nương nương nhất chỉ thư « ( Đau lòng vì một tờ thư của nàng ).

▸ Từng từ: 腸 斷
腸液 trường dịch

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chất nước do ruột non tiết ra để tiêu hóa đồ ăn.

▸ Từng từ: 腸 液
九迴腸 cửu hồi trường

Từ điển trích dẫn

1. Ruột thắt chín lần. ◇ Tư Mã Thiên 司馬遷: "Thị dĩ trường nhất nhật nhi cửu hồi" 是以腸一日而九迴 (Báo Nhậm Thiếu Khanh thư 報任少卿書) Một ngày mà ruột thắt chín lần.
2. Tỉ dụ ưu tư cực độ.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Ruột chín khúc, chỉ mối lo nghĩ.

▸ Từng từ: 九 迴 腸
九坂羊腸 cửu bản dương trường

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chín lớp đường núi quanh co như ruột dê. Chỉ đường đời rắc rối.

▸ Từng từ: 九 坂 羊 腸
斷腸新聲 đoạn trường tân thanh

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một truyện Nôm của Nguyễn Du, gồm 3.254 câu thơ Lục bát, đem cuộc đời gian truân của một nhân vật là nàng Vương Thúy Kiều để chứng minh thuyết Tài mệnh tương đố. Xem tiểu sử tác giả ở vần Du.

▸ Từng từ: 斷 腸 新 聲
肝腸寸斷 can tràng thốn đoạn

Từ điển trích dẫn

1. Ruột gan đứt khúc, tỉ dụ đau thương cực độ. ★ Tương phản: "tâm hoa nộ phóng" 心花怒放.
2. Hình dung đói tới cực điểm.

▸ Từng từ: 肝 腸 寸 斷
食不充腸 thực bất sung trường

Từ điển trích dẫn

1. Ăn không đầy ruột. Hình dung đời sống nghèo khốn. ◇ Nguyên Chẩn 元稹: "Gia bần vô nghiệp, mẫu huynh khất cái dĩ cung tư dưỡng, y bất bố thể, thực bất sung trường" 家貧無業, 母兄乞丐以供資養, 衣不布體, 食不充腸 (Đồng Châu thứ sử tạ thượng biểu 同州刺史) Nhà nghèo không nghề nghiệp, mẹ và anh đi ăn mày để nuôi dưỡng, quần áo không đủ che thân, ăn không no bụng.

▸ Từng từ: 食 不 充 腸