朱 - chu, châu
朱户 chu hộ

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cổng đỏ, cổng son. Thời cổ, chư hầu có công, cổng tư dinh được vua cho dùng màu đỏ để dễ phân biệt. Chỉ nhà quyền quý. Cũng nói là Chu môn.

▸ Từng từ: 朱 户
朱批 chu phê

Từ điển trích dẫn

1. § Cũng viết là "chu phê" 硃批.
2. Ngày xưa quan phủ dùng bút son phê thị, gọi là "chu phê" 朱批.
3. Lời viết bằng bút đỏ bình giáo, ghi chú thư tịch.

▸ Từng từ: 朱 批
朱文 chu văn

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Chữ in nổi. Còn gọi là Dương văn.

▸ Từng từ: 朱 文
朱砂 chu sa

Từ điển trích dẫn

1. Hợp chất thiên nhiên gồm thủy ngân và lưu hoàng, có hạt như cát màu đỏ, dùng làm vị thuốc. Còn gọi là "đan sa" 丹砂, "chu sa" 硃砂, "thần sa" 辰砂.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Tên một loại khoáng vật màu đỏ, còn gọi là Đan sa, dùng làm vị thuốc ( Cinnabar ).

▸ Từng từ: 朱 砂
朱軒 chu hiên

Từ điển trích dẫn

1. Chỉ xe nhà hiển quý ngày xưa. ◇ Giang Yêm 江淹: "Long mã ngân an, Chu hiên tú chẩn" 龍馬銀鞍, 朱軒繡軫 (Biệt phú 別賦).
2. Phòng hay nhà màu đỏ. ◇ Bạch Cư Dị 白居易: "Hồi thủ tự môn vọng, Thanh nhai giáp chu hiên" 回首寺門望, 青崖夾朱軒 (Du Ngộ Chân tự 遊悟真寺).

▸ Từng từ: 朱 軒
朱輪 chu luân

Từ điển trích dẫn

1. Bánh xe son. Chỉ xe nhà quyền quý.

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Bánh xe son, chỉ xe nhà quyền quý.

▸ Từng từ: 朱 輪
朱門 chu môn

Từ điển trích dẫn

1. Thời xưa, vương hầu quý tộc đều sơn nhà màu đỏ. Sau phiếm chỉ nhà phú quý là "chu môn" 朱門. ◇ Lí Ước 李約: "Chu môn kỉ xứ khán ca vũ, Do khủng xuân dương ế quản huyền" ( 朱門幾處看歌舞, 猶恐春陽咽管絃 (Quan kì vũ 觀祈雨).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Cũng như Chu hộ 朱户.

▸ Từng từ: 朱 門
朱陳 chu trần

Từ điển trích dẫn

1. Đời xưa bên Tàu có họ Chu và họ Trần đời đời kết hôn cùng nhau, thôn hai họ ở gọi là thôn "Chu Trần" 朱陳. Sau mượn gọi hai nhà kết hôn lâu đời với nhau. ◇ Tô Thức 蘇軾: "Ngã thị Chu Trần cựu sứ quân, Khuyến nông tằng nhập Hạnh Hoa thôn" 我是朱陳舊使君, 勸農曾入杏花村 (Trần Quý Thường sở súc Chu Trần thôn giá thú đồ 陳季常所蓄朱陳村嫁娶圖).

▸ Từng từ: 朱 陳
朱顏 chu nhan

Từ điển trích dẫn

1. Mặt hồng hào tươi mát. ◇ Tống Ngọc 宋玉: "Mĩ nhân kí túy, chu nhan đà ta" 美人既醉, 朱顏酡些 (Chiêu hồn 招魂) Người đẹp đã say, mặt đỏ hồng hào một chút.
2. Phiếm chỉ dung mạo tuổi trẻ. ◇ Lí Dục 李煜: "Điêu lan ngọc thế ưng do tại, Chỉ thị chu nhan cải" 雕欄玉砌應猶在, 只是朱顏改 (Ngu mĩ nhân 虞美人, Xuân hoa thu nguyệt hà thì liễu từ 春花秋月何時了詞).

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Mặt đỏ, sắc mặt của người trung hậu — Còn chỉ thời niên thiếu thanh xuân.

▸ Từng từ: 朱 顏
程朱 trình chu

Từ điển Nguyễn Quốc Hùng

Trình Y Xuyên và Chu Hối Am, hai bậc Đại nho đời Tống, có công chú giải kinh truyện thánh hiền. Chỉ cái học nhà nho Tài tử đa cùng phú của Cao Bá Quát: » Cựa đuôi kình toan vượt bể Trình Chu «.

▸ Từng từ: 程 朱